गुल्मी । एक जाज्यवल्यमान युवा नेता हुन् खिलध्वज पन्थी । नेपाली कांग्रेस गुल्मीको जिल्ला सचिवको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका छन् उनी । नेपाली समाज, संस्कृति, राजनीति सबैलाई उनले नजिकबाट नियाल्दै आएका छन् ।

समाजमा व्याप्त गरीबी, दलितपन, पछौटेपन जस्ता कारणले समाजका केही मानिसहरु शिक्षा लिनबाट वञ्चित छन् । तर शिक्षाबाट कोही पनि वञ्चित हुनु हुँदैन भन्ने सोँच नेता पन्थीको छ । यस्तो कार्यमा उनी एक शैक्षिक अभियन्ताका रुपमा अब्बल देखिएका छन् ।

प्रसङ्ग शुरू गरौं स्थानीय तहको निर्वाचन २०७४ बाट । जताततै चुनावको माहोल थियो । सबैतिर चुनावी प्रचार छाएका थिए । सबैजना आ–आफ्ना उम्मेदवारहरू जिताउन व्यस्त  थिए । चुनावताका चर्को घाम, पानी, थकाई मार्ने फुर्सद थिएन कसैलाई । त्यति नै बेला नेता खिलध्वज पन्थी पनि बस्ती(बस्तीमा हिंडिरहेका थिए । 

निर्वाचनको पर्चा बोकेर घरदैलो गर्दै थिए उनी । त्यही बेला उनको भेट १६ वर्षे एउटा केटासँग भयो जसको अनुहारमा एसईई पास भएको खुशी भन्दा ११ भर्ना हुन नसक्नुको दुःख बढी झल्किन्थ्यो । हाम्रो समाजले भिराएको दलित जातका, उनको नाम बलबहादुर टोमटा । रेसुङा नगरपालिका –५, भुवनपानी घर भएका बलबहादुर चुनावी प्रचारमा आएका सबै जसोसँग आफ्नो उच्च शिक्षाको वातावरण मिलाई दिने पुकार गर्दा रहेछन् ।

पढ्ने मन हुँदाहुँदै पनि आर्थिक अवस्थाले नभेट्ने भएपछि सहयोगको आश बोकेर डुलिरहेको एउटा दलित, गरीब बिद्यार्थी । गरीबीको पोको फुकाए उनले ‘मलाई पढ्न मन छ तर घरमा पढाउन सक्ने स्थिति छैन । बाले अब कमाउन पर्छ तैले भन्नुहुन्छ । मामासित दिल्ली जा भन्नुहुन्थ्यो हिंजो पनि । अंकल म दिल्ली जान्न । पढ्छु तम्घास गएर।’ त्यतिबेला नेता पन्थी उनलाई पढ्ने वातावरण मिलाउने बाचा गरेर फर्के ।

चुनावको बेला अक्सर धेरैको नजर दलित बस्तीमा पर्छ । एक छाक खानाका लागि रातदिन पसिना बगाउने दलित समुदायको भोको पेट पाल्न मजदुरी गर्नु उनीहरुको मजबुरी बन्दै आएको छ । त्यो दलित बस्तीमा फरक–फरक पार्टीका नेता कार्यकर्ता पुगेर भोट मागे । सबैसँग ती बलबहादुरको एउटै पुकार थियो कि मलाई उच्च शिक्षा पढ्न मन छ । 

निर्वाचन सकियो । दलित बस्तीमा हिजोआज नेताहरुको आवात जावत पनि हुँदैन । तर नेता पन्थीलाई भने निर्वाचनमा आफूले गरेका बाचाहरुले सुत्न दिएनन् । अन्ततः नेता पन्थी त्यो परिवारकहाँ पुगे। बलबहादुरका बाबालाई भेटेर आवश्यक छलफल पछि सबै वातावरण मिलाए ।

गरीबीले भारतमा गएर मजदूरी गर्न दवाब दिइरहेको परिवारका बलबहादुर अहिले निर्धक्क तम्घासकै रेसुङा बहुमुखी क्याम्पसमा पढ्दै छन् । त्यो भेट टोमटाको लागि मारेको इच्छा फर्काउने अवसरमा परिणत भयो । 

उनी भन्छन् ‘कम्युनिष्ट पार्टीका एउटा नेता पनि आएका थिए। मैले पढ्न रहर छ भन्दा पढ्ने कुरा पछि गरौँला म अहिले रु १ हजार दिन्छु आमा र हजुर आमालाई भोट हामीलाई दिन भन्नु भन्ने जवाफ दिए ।’

शिक्षा क्षेत्रमा पन्थीको यो पहिलो प्रयास मात्र थिएन । रेसुङ्गा नगरपालिका ५ भुवनपानीकै मनकला बि।क। साथै नितु सुनार पनि उच्च शिक्षा रेसुङ्गा बहुमुखी क्याम्पसबाट लिँदैछिन् उनकै पहलमा । 

दलितलाई मात्र होइन आर्थिक अवस्था कमजोर भएका गैरदलितहरुलाई पनि नेता पन्थीले सहयोग गदै आएका छन् । रेसुङ्गा नगरपालिकाका १ का  शालिक खनाल उनकै सहयोगमा रेसुङ्गा बहुमुखी क्याम्पसमा  अध्ययन गरिरहेका छन् । 

त्यस्तै नेत्रप्रसाद खनाल बुटवलमा अध्ययन गर्दै छन् । त्यतिमै सिमित रहेनन् पन्थी। सोही स्थानकै ७६ वर्षिय टोयटनी आवैले आँखाको उपचार गर्न सकेकी थिइनन् । अहिले उनका आँखा ठीक भई सके। ढगबहादुर दमाईलाई बिजुली घरमा बाल्न पाए कस्तो हुन्थ्यो भन्ने पिरले सताइरहेको थियो । अहिले उनको घरमा बिहान बेलुका टुकी चाहिँदैन । बिजुली बाल्न पाए पछि उनी पनि खुशी छन्। । सूर्य कामीकी श्रीमती रोगले थला परेकी छिन् । उनै पन्थीले उपचारमा सहयोग गरी रहेका छन् ।

स्मरण रहोस् पछिल्लो समय गुल्मीमा काँग्रेसले महाअभियान नै चलाएको थियो दलित सशक्तिकरणका लागि । सोही अभियानको मर्म जस्तै ठ्याक्कै पन्थीका कर्म र स्वभाव मेल खाएका छन् ।  

उक्त अभियानको कर्ममा पूर्व मन्त्री एवम् नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य गगन थापासँगै पन्थी पनि धुर्कोट – ७ वाग्लाको गाँउमा दलित परिवारकहाँ एक हप्ते सश्रम आवासमा बसेका थिए । दलित उत्थानको क्षेत्रमा उनका पाइला सधैं यसरी नै लम्की रहुन् ।