काठमाडौँ। भारतमा घरेलु प्रयोजनका एलपी ग्यास सिलिन्डरको मूल्य २९ भारतीय रुपैयाँले बढाइएको छ। नयाँ मूल्य आइतबारदेखि लागू भएको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

भारतमा भएको यो मूल्यवृद्धिले नेपालमा पनि एलपी ग्यासको मूल्य समायोजनको दबाब बढ्ने संकेत देखिएको छ, किनभने नेपालले आफ्नो सम्पूर्ण एलपी ग्यास भारतबाट आयात गर्दै आएको छ।

नयाँ मूल्यअनुसार भारतको राजधानी नयाँदिल्लीमा १४.२ किलोग्राम क्षमताको घरेलु एलपी ग्यास सिलिन्डरको मूल्य ९१३ भारतीय रुपैयाँबाट बढेर ९४२ भारतीय रुपैयाँ पुगेको छ।

यसअघि गत मार्च ७ मा पनि अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारको उतारचढाव र आपूर्ति शृङ्खलामा परेको प्रभावका कारण प्रति सिलिन्डर ५० रुपैयाँले मूल्य बढाइएको थियो।

नेपालमा एलपी ग्यासको मूल्य भने नेपाल आयल निगमले भारतीय आयल कर्पोरेशन (आईओसी)बाट प्राप्त हुने नयाँ खरिद मूल्यका आधारमा मासिक रूपमा समायोजन गर्दै आएको छ।

भारतमा भएको मूल्य परिवर्तनले आगामी मूल्यसूचीमा नेपालले आयात गर्ने ग्यासको लागत बढ्न सक्ने भएकाले नेपाली बजारमा पनि मूल्य समायोजनको सम्भावना बढेको छ।

यद्यपि नेपालमा ग्यासको मूल्य बढ्ने वा नबढ्ने विषय आईओसीले पठाउने नयाँ मूल्यसूची, ढुवानी लागत, विनिमय दर तथा नेपाल आयल निगमको समग्र नाफा-नोक्सानको अवस्थामाथि निर्भर रहनेछ।

ऊर्जा क्षेत्रका विज्ञहरूका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा एलपी ग्यासको मूल्य उच्च रहिरहे निगममाथि वित्तीय भार बढ्न सक्छ, जसको असर अन्ततः उपभोक्ताले मूल्यवृद्धिका रूपमा व्यहोर्नुपर्ने हुन सक्छ।

यसैबीच, भारतको पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यास मन्त्रालयकी संयुक्त सचिव सुजाता शर्माले घरेलु एलपी ग्यासको पर्याप्त आपूर्ति सुनिश्चित गर्न सरकारले आन्तरिक उत्पादन वृद्धि र आवश्यकताअनुसार आयात विस्तारलगायतका उपाय अपनाएको बताएकी छन्।

उनका अनुसार घरेलु एलपी ग्यासमा सरकारले उपलब्ध गराउँदै आएको अनुदानका कारण अझै पनि प्रति सिलिन्डर करिब सात भारतीय रुपैयाँ बराबरको ‘अन्डर रिकभरी’ रहेको छ।

साथै, व्यावसायिक तथा औद्योगिक क्षेत्रमा ग्यासको खपत घट्नु, बुकिङ चक्रमा सुधार आउनु र ‘डेलिभरी अथेन्टिकेसन कोड (डीएसी)’ प्रणाली प्रभावकारी रूपमा लागू हुनुले माग व्यवस्थापनमा सहयोग पुगेको उनले बताएकी छन्।

नेपालमा खाना पकाउने प्रमुख इन्धनका रूपमा एलपी ग्यास प्रयोग हुने भएकाले भारतमा हुने मूल्य परिवर्तनले नेपाली बजार र उपभोक्तामा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने गरेको छ।

त्यसैले भारतीय आयल कर्पोरेशनबाट आउने आगामी मूल्यसूचीलाई नेपाल आयल निगम र उपभोक्ताले चासोका साथ हेरिरहेका छन्।