काठमाडौँ । नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को फागुन मसान्तसम्मको पछिल्लो आर्थिक प्रतिवेदनअनुसार देशको बाह्य क्षेत्र निकै बलियो देखिएको छ। विशेष गरी विदेशमा रहेका नेपालीले पठाउने विप्रेषण (रेमिट्यान्स) मा उल्लेख्य सुधार आएको छ, जसअनुसार फागुन मसान्तसम्म कुल १४ खर्ब ४९ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ बराबरको विप्रेषण नेपाल भित्रिएको छ।
यो अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ३७.७ प्रतिशतको उच्च वृद्धि हो, जबकि अघिल्लो वर्ष यस्तो वृद्धिदर मात्र ९.५ प्रतिशत रहेको थियो। गत फागुन महिनामा मात्रै १ खर्ब ८८ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स प्राप्त भएको छ। अमेरिकी डलरमा पनि विप्रेषण आप्रवाह ३१ प्रतिशतले वृद्धि भई १० अर्ब १५ करोड डलर पुगेको छ, जसले देशको विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा ठूलो टेवा पुर्याएको छ।
समीक्षा अवधिमा वैदेशिक रोजगारीका लागि अन्तिम श्रम स्वीकृति लिने नेपालीको सङ्ख्यामा भने केही परिवर्तन देखिएको छ। यस अवधिमा २ लाख ७३ हजार ५३६ जनाले नयाँ श्रम स्वीकृति लिएका छन् भने २ लाख ५१ हजार ९८५ जनाले पुनः श्रम स्वीकृति प्राप्त गरेका छन्। केन्द्रीय बैंकका अनुसार खुद द्वितीय आय (खुद ट्रान्सफर) १५ खर्ब ९१ अर्ब ६६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्ष ११ खर्ब ४९ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ मात्र थियो।
रेमिट्यान्समा भएको यो ऐतिहासिक वृद्धिका कारण देशको चालु खाता ५ खर्ब ५२ अर्ब ८५ करोड रुपैयाँले बचतमा रहन सफल भएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो बचत १ खर्ब ९७ अर्ब ३ करोड रुपैयाँ मात्र रहेको थियो।
देशको समग्र शोधनान्तर स्थिति पनि ६ खर्ब ५८ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँले बचतमा रहेको छ, जसले मुलुकको बाह्य भुक्तानी क्षमता अत्यन्तै मजबुत रहेको पुष्टि गर्दछ। अघिल्लो वर्ष शोधनान्तर स्थिति ३ खर्ब १० अर्ब ३७ करोड रुपैयाँले मात्र बचतमा थियो। साथै, प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (इक्विटी मात्र) तर्फ पनि सुधार देखिएको छ, जहाँ फागुन मसान्तसम्म १० अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ भित्रिएको छ।
गत वर्षको सोही अवधिमा यस्तो लगानी ८ अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ रहेको थियो। यी सबै सूचकहरूले नेपाली अर्थतन्त्रको बाह्य क्षेत्रमा उत्साहजनक सुधार भइरहेको र वैदेशिक मुद्राको स्रोतहरू बलियो बन्दै गएको सङ्केत गरेका छन्।
