काठमाडौँ । पुसको कठ्याङ्ग्रिँदो जाडो बढ्दै जाँदा पनि विराटनगरका धुनियाहरू यतिबेला कामविहीन भएर चिन्तित बनेका छन्। विगतका वर्षहरूमा जाडो सुरु हुनासाथ सिरक र डस्ना बनाउने चटारोले भ्याइनभ्याइ हुने यो समुदायलाई यस वर्ष माघ लागिसक्दा पनि कुनै अर्डर नआउँदा जीविकोपार्जनमै समस्या परेको छ। स्थानीय जनपथटोलमा २३ वर्षदेखि धुनियाको काम गर्दै आएका ५४ वर्षीय महमद इस्लामका अनुसार पहिले दैनिक चार सयदेखि १५ सय रुपैयाँसम्म कमाइ हुने गरे पनि यसपालि भने बिहान-बेलुकाको छाक टार्नै गाह्रो भएको छ। बाबुबाजेको पालादेखि यही पेसा अंगालेका उनी पुस आधा बितिसक्दा समेत एउटा पनि माग नआएपछि अब यो पेसाले खान नधान्ने अवस्था आएको दुखेसो गर्छन्।

इस्लामको जस्तै पीडा विराटनगर–३ तीनटोलियाका रफिक सेखको पनि छ जसले बजारको मन्दीका कारण अब वैकल्पिक पेसा खोज्नुपर्ने अवस्था आएको बताएका छन्। उनले आफ्नो पुर्ख्यौली पेसाको भविष्य नदेखेर नौ वर्षको छोरालाई यो काममा नलगाउने र अर्कै सिप सिकाइदिने निर्णय समेत गरेका छन्। जाडो महिनाको मुख्य समयमा पनि सिरक–डस्नाको माग नदेखिँदा धुनिया मात्र होइन, यससँग जोडिएका व्यापारीहरू पनि उत्तिकै मर्कामा परेका छन्। बाटारोडस्थित जगदम्बा वस्त्रालयका व्यवसायी दुर्गादत्त अग्रवालका अनुसार पहिलेको तुलनामा अहिले कपासको प्रयोग १० प्रतिशत पनि छैन र मङ्सिरदेखि नै सुरु हुने व्यापार यसपालि माघ लाग्दासम्म शून्य बराबर छ।

महावीररोडस्थित शिवम् इम्पोरियरका व्यवसायी विशाल शाहका अनुसार पछिल्लो समय मानिसहरूले आधुनिक विकल्प रोज्न थालेका र धुनियाहरू घरघरमै पुगेर काम गरिदिने भएकाले पसलमा आउने माग घटेको हो। बजारमा एउटा सिरकको मूल्य एक हजारदेखि आठ हजार रुपैयाँसम्म र डस्नाको मूल्य ६ सयदेखि पाँच हजार रुपैयाँसम्म पर्ने भए पनि ग्राहकहरूको उपस्थिति नहुँदा स्थानीय कपास र गार्मेन्टका कतरनबाट बनाइने गुणस्तरीय सामानहरू गोदाममै थन्किएका छन्। यसरी माग घट्दै जाँदा परम्परागत धुनिया पेसा सङ्कटमा पर्नुका साथै यसमा आश्रित सयौँ श्रमिक र साना व्यवसायीहरूको जीवन कष्टकर बन्दै गएको छ।