नयाँ दिल्ली। भारत र जापानले बिहीबार आगामी दश वर्षमा भारतमा १० ट्रिलियन येन जापानी लगानीलाई लक्षित गरेर आफ्नो व्यापार र रणनीतिक साझेदारीलाई अझ गहिरो बनाउने लक्ष्य राखेका छन् । दुई देशले अर्धचालक, क्वान्टम प्रविधि, स्वच्छ ऊर्जा र बलियो आपूर्ति शृङ्खलामा सहयोगलाई सुदृढ पार्न संयुक्त रोडम्याप पनि अनावरण गरे।

१६ औँ भारत-जापान वार्षिक शिखर सम्मेलन पछि नयाँ दिल्लीमा जापानी प्रधानमन्त्री साने ताकाइचीसँग संयुक्त पत्रकार सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले दुई देशहरू बीचको लगानी साझेदारी गतिशील बन्दै गएको बताए। गत वर्ष १२० नयाँ व्यापार सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको र भारतमा लगभग १० अर्ब अमेरिकी डलर जापानी लगानीको प्रतिबद्धता गरिएको बताए।

प्रधानमन्त्री मोदीले भने, "भारत-जापान लगानी साझेदारी निरन्तर बलियो बन्दै गइरहेको छ। गत वर्ष, लगभग १२० नयाँ व्यापार सम्झौताहरूमा हस्ताक्षर भएको छ, जसले भारतमा १० अर्ब डलरभन्दा बढी जापानी लगानी ल्याएको छ।" उनले थपे कि वित्तीय सेवा एजेन्सीहरू बीचको सम्झौताले पुँजी र लगानी प्रवाहलाई अझ सहज बनाउनेछ।

प्रधानमन्त्री मोदीले भने, "हाम्रो लक्ष्य स्पष्ट छ: आगामी १० वर्षमा, जापानबाट भारतमा १० ट्रिलियन येन लगानी आकर्षित गर्ने र भारतमा जापानी कम्पनीहरूको सङ्ख्या दोब्बर गर्ने। भारतमा निरन्तर सुधारहरूले व्यापार गर्न सजिलो बनाएको छ, जसले जापानी कम्पनीहरूलाई पनि फाइदा पुर्‍याउन सक्छ।"

प्रधानमन्त्रीले भने कि भारत र जापान दुवैले विश्वव्यापी अनिश्चितताहरूको प्रतिक्रियामा ऊर्जा सुरक्षा र आर्थिक सुरक्षामा संयुक्त रोडम्याप तयार गरेका छन्।

प्रधानमन्त्री मोदीले भने, "यस मार्फत, हामी अर्धचालक, क्वान्टम र उन्नत सामग्री जस्ता रणनीतिक क्षेत्रहरूमा आपूर्ति शृङ्खला लचिलोपनलाई बलियो बनाउनेछौँ।"

उनले थपे, "ऊर्जा सुरक्षाको क्षेत्रमा पनि, हामीले आज धेरै महत्त्वपूर्ण निर्णयहरू लिएका छौँ।"

प्रधानमन्त्री मोदीले थप भने कि तेल झट्का जस्ता परिस्थितिहरूलाई सम्बोधन गर्न ऊर्जा लचिलोपनमा एक महत्त्वपूर्ण पहल पनि आज सुरु गरिएको थियो। प्रधानमन्त्रीले भने, "यसबाहेक, ब्याट्री, हरियो हाइड्रोजन र आणविक ऊर्जामा हाम्रो सहयोगले विश्वको स्वच्छ ऊर्जा भविष्यमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउनेछ। भारत र जापानले आर्थिक सुरक्षालाई साझा सुरक्षा र ऊर्जा सङ्क्रमणलाई साझा अवसरको रूपमा हेर्छन् र त्यस दिशामा रूपान्तरण गर्न काम गर्नेछन्।"

यसैबीच, द्विपक्षीय बैठकपछि संयुक्त प्रेस विज्ञप्तिमा आफ्नो भाषणमा, जापानी प्रधानमन्त्रीले भने कि उनले र प्रधानमन्त्री मोदीले विभिन्न मुद्दाहरूमा छलफल गरे, र आर्थिक सुरक्षा र ऊर्जा सुरक्षाका क्षेत्रमा जापान-भारत सहयोगलाई प्रवर्द्धन गर्नु उनीहरूको सहयोगको केन्द्रबिन्दुको रूपमा पहिचान गरिएका तीन क्षेत्रहरू मध्ये एक थियो।

ताकाचीले भने, "दुवै देशहरूले आर्थिक हतियारीकरण र गैर-बजार अभ्यासहरू जस्ता चुनौतीहरूको सामना गरिरहेकाले, हामीले हाम्रो आवश्यक खनिज आपूर्ति शृङ्खलाहरूलाई तुरुन्तै बलियो बनाउनु आवश्यक छ। यसबाहेक, मध्य पूर्वको अवस्थाबाट प्रभावित ऊर्जा सुरक्षाको क्षेत्रमा, जापान र भारत दुवैको सम्पूर्ण क्षेत्रलाई ऊर्जा सुरक्षा प्रदान गर्ने जिम्मेवारी छ।"

उनले भने कि दुई देशहरूले सार्वजनिक र निजी क्षेत्रका लागि "आर्थिक सुरक्षा सहयोगको लागि ठोस कार्यमा संयुक्त वक्तव्य" नामक दस्ताबेज जारी गरेका छन्। जापानी प्रधानमन्त्रीले भने कि दुई देशहरू बीचको सहकार्यमा लगानी र नवीनता सहकार्य मार्फत भारत र जापान दुवैको लागि संयुक्त रूपमा आर्थिक वृद्धिलाई अगाडि बढाउनु समावेश छ।

"यो आर्थिक वृद्धि हो। १७ रणनीतिक क्षेत्रहरूमा लगानी मार्फत बलियो अर्थतन्त्र निर्माण गर्न र जापानको आपूर्ति क्षमता र प्राविधिक क्षमताहरू बढाउन म प्रतिबद्ध छु। प्रधानमन्त्री मोदीले विकसित भारतको सुरुवात गर्नुभयो, जुन २०४७ सम्ममा विकसित देश बन्ने राष्ट्रिय लक्ष्य हो र भारतको वृद्धिलाई दृढतापूर्वक अगाडि बढाइरहेको छ। यसरी, हामी भविष्यमा लगानी मार्फत हाम्रा देशहरूलाई बलियो र समृद्ध बनाउने लक्ष्य साझा गर्छौँ," ताकाइचीले भने।

"जापानी प्रतिनिधिमण्डलमा रहेका व्यापारिक समुदायका प्रतिनिधिहरूले यी साझा लक्ष्यहरू प्राप्त गर्न हाम्रा दुई देशहरूलाई दृढतापूर्वक समर्थन गरिरहेका छन्। यस भ्रमणको क्रममा, भारतीय र जापानी कम्पनीहरू बीच लगभग १२० सहयोग कागजातहरू घोषणा गरिएका छन्, जसमा दुई ट्रिलियन येनको लगानी पनि समावेश छ। हाम्रो चाहना सार्वजनिक र निजी क्षेत्रहरूको संयुक्त प्रयासहरू मार्फत भारत र जापान बीचको भविष्यको बाटो कोर्ने हो," ताकाइचीले भने।

यसैबीच, आज बिहान, नेताहरूले प्रतिनिधिमण्डल-स्तरीय वार्ताको नेतृत्व गर्नु अघि द्विपक्षीय छलफल गरे। भारतीय प्रतिनिधिमण्डलमा विदेशमन्त्री एस. जयशंकर, राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभल र विदेश सचिव विक्रम मिश्री लगायत अन्य वरिष्ठ अधिकारीहरू थिए। यसअघि दिनको सुरुमा, राष्ट्रपति भवनको प्राङ्गणमा ताकाइचीलाई औपचारिक स्वागत गरिएको थियो।
प्रधानमन्त्री मोदीको निमन्त्रणामा ताकाइची जुलाई १ देखि ३ सम्म भारतको भ्रमणमा हुनुहुन्छ।

प्रधानमन्त्री मोदीले अगस्ट २०२५ मा टोकियोमा १५ औँ वार्षिक शिखर सम्मेलनको लागि जापानको भ्रमण गर्नुभएको थियो। साझेदारीको रणनीतिक एजेन्डालाई अगाडि बढाउन वार्षिक शिखर सम्मेलन सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्लेटफर्म बनेको छ।