लन्डन। भारतको लागि प्रधानमन्त्री मोदीले समान विचारधाराको छवि खेती गरेका छन्। २०१४ मा पहिलो पटक पदभार ग्रहण गरेदेखि उनले आर्थिक वृद्धि, रणनीतिक स्वायत्तता र भारतको प्रमुख विश्वव्यापी शक्तिको रूपमा उदयमा केन्द्रित व्यापक रूपमा समान विदेश नीति अपनाएका छन्। विश्वभरका सरकारहरू उनको घरेलु एजेन्डाको हरेक पक्षमा सहमत नहुन सक्छन्, तर थोरैले मात्र नयाँ दिल्लीलाई यसको अन्तर्राष्ट्रिय व्यवहारमा अनिश्चितताको आरोप लगाउन सक्छन्।

मोदीको कार्यकालमा संयुक्त राज्य अमेरिका, युरोप, खाडी देशहरू र इन्डो-प्यासिफिक लोकतन्त्रहरूसँग भारतको सम्बन्ध गहिरो भएको छ। जहाँ असहमतिहरू भएका छन् त्यहाँ पनि भारतको मनसाय धेरै हदसम्म पारदर्शी भएको छ। विदेशी लगानीकर्ता, कूटनीतिज्ञ र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले यो निरन्तरताको कदर गर्छन्।

मोदीले जी७ बैठकमा एक नेताको रूपमा भाग लिनुको एउटा कारण यो हो जसको शब्दहरूले वजन राख्छन्। साझेदारहरूलाई थाहा छ कि भारत के चाहन्छ: ठूलो आर्थिक अवसरहरू, सुधारिएको सुरक्षा सहयोग र यसको बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय प्रभावको मान्यता। यी चाहनाहरू सधैँ अनुशासन, स्थिरता र धैर्यताका साथ पूरा भएका छन्।

यद्यपि, राष्ट्रपति ट्रम्पको बारेमा सधैँ यस्तै भन्न सकिँदैन।

ट्रम्पको ह्वाइट हाउसमा फर्कनाले अमेरिकी नेतृत्वमा विश्वासको बारेमा सहयोगीहरूमा चिन्ता पुनः जगाएको छ। शासनप्रतिको उनको दृष्टिकोण प्रायः दीर्घकालीन रणनीतिबाट कम र आत्म-धारणा, राजनीतिक उपयुक्तता र व्यक्तिगत गुनासोहरूबाट बढी प्रेरित देखिन्छ। नीतिगत स्थितिहरू द्रुत रूपमा परिवर्तन हुन सक्छन्, कहिलेकाहीँ एकल समाचार चक्र भित्र।

उदाहरणका लागि, व्यापारमा, राष्ट्रपतिले उत्साहजनक सम्झौता-निर्माण र दण्डात्मक ट्यारिफहरूको धम्कीहरू बीच वैकल्पिक रूपमा परिवर्तन गरेका छन्। विदेशी गठबन्धनहरूमा, लामो समयदेखिका साझेदारहरूले आफूलाई सार्वजनिक रूपमा आलोचना गरेको पाएका छन्। केही दिन पछि मात्र फेरि प्रशंसा गरिएको छ। यस्तो अस्थिरताले अवरोधलाई सद्गुणको रूपमा हेर्ने समर्थकहरूलाई अपिल गर्न सक्छ, तर यसले तत्काल राजनीतिक परिदृश्यभन्दा बाहिर योजना बनाउन खोज्ने सरकारहरूको लागि स्पष्ट चुनौतीहरू खडा गर्छ।

आलोचकहरू यो पनि भन्छन् कि ट्रम्पले प्रायः राष्ट्रिय हित र आफ्नो व्यक्तिगत प्राथमिकताहरू बीचको रेखालाई धमिलो पार्छन्। व्यापारिक सम्बन्ध, राजनीतिक प्रतिक्रिया र आफ्नै सार्वजनिक छविको महत्त्व सम्बन्धी प्रश्नहरूले उनको राजनीतिक करियरभरि साथ दिएका छन्। चाहे घरेलु विरोधीहरूसँग व्यवहार गर्ने होस् वा विदेशी नेताहरूसँग व्यवहार गर्ने, डोनाल्ड ट्रम्पप्रतिको वफादारीलाई कहिलेकाहीँ संस्थागत मान्यताहरू वा समय-सम्मानित रणनीतिक सिद्धान्तहरूको पालनाभन्दा प्राथमिकता दिइन्छ भन्ने धारणा छ।

यो धारणा महत्त्वपूर्ण छ।

अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीति सैन्य शक्ति वा आर्थिक लाभमा मात्र होइन, विश्वासमा पनि निर्भर गर्दछ। सरकारहरू विश्वस्त हुनुपर्छ कि आज भएका सम्झौताहरू भोलि पनि प्रभावकारी हुनेछन्। असहमतिहरू पनि प्रायः अचानक अनिश्चितता भन्दा बढी प्रभावकारी साबित हुन्छन्।

यहीँ मोदीको फाइदा छ। उनले भारतलाई आफ्नो हितको सावधानीपूर्वक संरक्षण गर्दै स्थिर साझेदारी खोज्ने देशको रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। उनको प्रशासनले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय अभिनेताहरूसँग रचनात्मक रूपमा संलग्न हुने इच्छा प्रदर्शन गरेको छ, प्रायः प्रतिस्पर्धी भूराजनीतिक शिविरहरू बीच पुलको रूपमा काम गर्दै।

यसको अर्थ मोदी आलोचना बिना छन् भन्ने होइन। एक दशकभन्दा बढी समय शासन गर्ने कुनै पनि नेता जस्तै, उनको रेकर्ड स्वदेश र विदेश दुवैमा तातो बहसको विषय बनेको छ। तैपनि, विश्वासको प्रश्नमा, यो विश्वास गरिन्छ कि श्री मोदीको नेतृत्वमा, भारत एक अधिक अनुमानित र भरपर्दो अन्तर्राष्ट्रिय साझेदार बनेको छ।

दुई नेताहरू जी७ मा भेट्न तयारी गर्दै गर्दा, तिनीहरूले अनिश्चित संसारमा नेतृत्वको लागि फरक दृष्टिकोणहरू प्रदर्शन गरिरहेका छन्। एउटाले स्थिरता र रणनीतिक स्पष्टता प्रदान गर्दछ; अर्को, अवरोध र सुधार।

यो भिन्नता बढ्दो अशान्त अन्तर्राष्ट्रिय वातावरणमा नेभिगेट गर्ने सहयोगीहरू, लगानीकर्ताहरू र कूटनीतिज्ञहरूका लागि बढ्दो रूपमा महत्त्वपूर्ण हुँदै गइरहेको छ।

ग्यारी कार्टराइट एक अनुभवी पत्रकार र चार्टर्ड इन्स्टिच्युट अफ जर्नलिस्टका सदस्य हुन्। उनी ईयू टुडेका प्रकाशक र सम्पादक हुन् र ईयू ग्लोबल न्यूजमा कहिलेकाहीँ योगदानकर्ता हुन्। यसअघि, उनले युरोपेली सांसदका बेलायती सदस्यहरूको सल्लाहकारको रूपमा काम गरेका थिए। कार्टराइट दुई पुस्तकहरूका लेखक हुन्: पुटिनको लिगेसी: रसियन पोलिसी एन्ड द न्यू आर्म्स रेस (२००९) र वान्टेड म्यान: द स्टोरी अफ मुख्तार अब्ल्याजोभ (२०१९)।