बेइजिङ। चीनको नेतृत्वले देशको ठूलो गिग अर्थतन्त्र कार्य बललाई नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिरहेको छ, जुन श्रमको द्रुत गतिमा बढ्दो खण्ड हो जुन सत्तारूढ कम्युनिस्ट पार्टीको लागि आर्थिक रूपमा महत्त्वपूर्ण र राजनीतिक रूपमा संवेदनशील दुवै बनेको छ।

अप्रिलको अन्त्यमा, चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीसीपी) को सामान्य कार्यालय र चीनको राज्य परिषद्ले बेइजिङले "नयाँ रोजगार समूह" भनेर चिनिने व्यवस्थापनलाई सुदृढ पार्ने उद्देश्यले नयाँ दिशानिर्देशहरू जारी गर्‍यो।

राज्य-सञ्चालित सिन्ह्वा समाचार एजेन्सीद्वारा प्रकाशित दस्ताबेजले २०२७ सम्ममा वैचारिक पर्यवेक्षणलाई तीव्र पार्ने, राजनीतिक मार्गदर्शन बढाउने र प्लेटफर्म-आधारित कामदारहरूमा पार्टीको प्रभावलाई गहिरो बनाउने योजनाहरूको रूपरेखा प्रस्तुत गरेको छ।

यद्यपि यो निर्देशन अक्टोबर २०२५ को लागि लक्षित गरिएको थियो, तर यसको ढिलो प्रकाशनले चीन सुस्त आर्थिक वृद्धि, कमजोर उपभोक्ता माग, बढ्दो युवा बेरोजगारी र खराब काम गर्ने अवस्थासँग बढ्दो सार्वजनिक निराशासँग जुधिरहेको समयमा ध्यान खिचेको छ।

नीतिले अहिले चीनको डिजिटल अर्थतन्त्रको केन्द्रमा रहेको कार्य बललाई लक्षित गर्दछ। आधुनिक चीनमा खाद्यान्न डेलिभरी गर्ने सवारहरू, राइड-हेलिङ ड्राइभरहरू, कुरियरहरू, ई-कमर्स कर्मचारीहरू र लाइभस्ट्रिम होस्टहरू सहरी जीवनको लागि आवश्यक बनेका छन्।

तैपनि, अधिकारीहरूलाई यही कार्य बलको निगरानी, ​​व्यवस्थित गर्न र सम्भवतः नियन्त्रण गर्न पनि गाह्रो भएको छ।

चीनको लचिलो कामदारहरूको बढ्दो सेना
सीसीपीको आधिकारिक वैचारिक पत्रिका किउशीमा प्रकाशित विश्लेषण अनुसार, चीनको गिग कार्य बल लगभग ८४ मिलियन मानिसहरूमा पुगेको छ - देशको काम गर्ने जनसङ्ख्याको लगभग पाँचौँ भाग।

जब "लचिलो रोजगार" को व्यापक वर्ग, जसमा फ्रीलान्सरहरू, अंशकालिक कर्मचारीहरू र स्व-रोजगार कामदारहरू समावेश छन्, समावेश गरिन्छ, चिनियाँ राज्य मिडियाले यो सङ्ख्या २० करोडभन्दा बढी हुने अनुमान गर्दछ।

त्यो परिवर्तनको स्केलले चिनियाँ अर्थतन्त्र भित्रका प्रमुख संरचनात्मक परिवर्तनहरूलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।

वर्षौँदेखि, चीनको आर्थिक वृद्धि उत्पादन, पूर्वाधार र सम्पत्ति विकासमा धेरै निर्भर छ। तर सुस्त औद्योगिक वृद्धि, आवास बजारमा निरन्तर कमजोरी र निजी क्षेत्रमा कठिन परिस्थितिहरूले लाखौँ मानिसहरूलाई प्लेटफर्म-आधारित काममा धकेलेको छ।

गिग जागिरहरूलाई प्रायः थोरै औपचारिक तालिम चाहिन्छ र श्रम बजारमा द्रुत प्रवेश प्रदान गर्दछ, जसले गर्दा स्थायी जागिर खोज्न सङ्घर्ष गरिरहेका युवा कामदारहरूलाई आकर्षक बनाउँछ।

यद्यपि, अवस्थाहरू प्रायः धेरै कठिन हुन्छन्। धेरै डेलिभरी सवारहरू र चालकहरूले धेरै लामो समय काम गर्छन् र कम ज्याला पाउँछन्, जबकि आधारभूत श्रम सुरक्षा, सामाजिक बीमा, वा पेन्सन कभरेजको अभाव छ।

चीनका प्रमुख सहरहरूमा, गति र दक्षताको लागि डिजिटल प्लेटफर्महरूको प्रतिस्पर्धाद्वारा सञ्चालित स्थिर, एल्गोरिथ्म- सञ्चालित समय सीमा अन्तर्गत डेलिभरी सवारहरूको सेना ट्राफिकमा झुण्डिएको देख्नु सामान्य भएको छ।

यो कार्य बलको वृद्धिले आर्थिक निर्भरता सिर्जना गरेको छ, तर सामाजिक चिन्ता पनि सिर्जना गरेको छ।

विचारधारा र निगरानीले केन्द्रबिन्दु लिन्छ
नयाँ जारी गरिएको निर्देशनले बेइजिङको प्राथमिकताहरू श्रम व्यवस्थापनभन्दा बाहिर जान्छन् भन्ने स्पष्ट पार्छ। दस्ताबेजले बारम्बार सी जिनपिङको राजनीतिक सिद्धान्तको पालनामा जोड दिन्छ र कामदारहरूलाई "पार्टीको कुरा सुन्न र पालना गर्न" आग्रह गर्दछ।

यसले बलियो "वैचारिक र राजनीतिक मार्गदर्शन" र अवस्थित पार्टी संरचनाहरूमा गिग कामदारहरूलाई अझ नजिकबाट एकीकृत गर्न डिजाइन गरिएको माथिबाट तल शासन प्रणालीको लागि पनि आह्वान गर्दछ।

यो भाषाले आधुनिक चिनियाँ शासनमा ठूलो प्रवृत्तिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ, जहाँ राजनीतिक पर्यवेक्षण आर्थिक व्यवस्थापन र सामाजिक नियन्त्रणसँग बढ्दो रूपमा ओभरल्याप हुँदै गइरहेको छ।

द इपोक टाइम्समा उद्धृत गरिएका विश्लेषकहरूले तर्क गर्छन् कि सीसीपीले गिग अर्थतन्त्रलाई केवल श्रम मुद्दाको रूपमा मात्र नभई अस्थिरताको सम्भावित स्रोतको रूपमा हेर्छ।

गिग कामदारहरू सामान्यतया युवा, मोबाइल हुन्छन् र डिजिटल प्लेटफर्महरू र सामाजिक सञ्जाल मार्फत अत्यधिक जोडिएका हुन्छन्। परम्परागत राज्य-स्वामित्वमा रहेका उद्योगहरूमा कर्मचारीहरू भन्दा फरक, तिनीहरू पुरानो कार्यस्थल संरचना बाहिर काम गर्छन्, जहाँ पार्टी निरीक्षण कायम राख्न सजिलो थियो।

तिनीहरूका गुनासोहरू अनलाइन पनि द्रुत रूपमा फैलिएका छन्।

चिनियाँ अधिकारीहरूले वर्षौँदेखि छिमेकी समितिहरू, डिजिटल अनुगमन नेटवर्कहरू, र निजी कम्पनीहरू भित्र पार्टी शाखाहरू सहित एक व्यापक निगरानी र सामाजिक शासन प्रणाली निर्माण गरेका छन्।

नयाँ निर्देशनले सुझाव दिन्छ कि गिग कामदारहरूलाई अब त्यो ढाँचामा अझ आक्रामक रूपमा समावेश गरिएको छ। यो कदमले चिनियाँ समाजको सबै तहमा पार्टी अधिकारलाई बलियो बनाउन बेइजिङको व्यापक प्रयासहरूसँग पनि मिल्दोजुल्दो छ, विशेष गरी आर्थिक अनिश्चितताको समयमा।

श्रम अशान्तिले अधिकारीहरूको चिन्तालाई बढवा दिन्छ
गिग कामदारहरूको बारेमा सीसीपीको चिन्ता कारण बिना छैन। विगत एक वर्षमा, डेलिभरी सवारहरू र प्लेटफर्म कामदारहरूसँग सम्बन्धित धेरै घटनाहरूले जनताको ध्यान खिचेका छन् र चीनको सहरी कार्य बल भित्र बढ्दो तनावलाई उजागर गरेका छन्।

डिसेम्बर २०२५ मा, सयौँ खाद्य डेलिभरी सवारहरू आवासीय क्षेत्रमा पहुँच प्रतिबन्धको विरोध गर्न चाङ्शामा भेला भएको रिपोर्ट गरिएको छ।

चीनको गिग अर्थतन्त्रमा नजर: कामदारहरूको आक्रोश बढ्दै जाँदा, सीसीपीले राजनीतिक आकर्षण प्राप्त गरेको छ। चीनको गिग अर्थतन्त्रमा नजर: कामदारहरूको आक्रोश बढ्दै जाँदा सीसीपीले राजनीतिक पकड बलियो बनायो

बेइजिङ: चीनको नेतृत्वले देशको ठूलो गिग अर्थतन्त्र कार्य बललाई नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिरहेको छ, जुन श्रमको द्रुत गतिमा बढ्दो खण्ड हो जुन सत्तारूढ कम्युनिस्ट पार्टीको लागि आर्थिक रूपमा महत्त्वपूर्ण र राजनीतिक रूपमा संवेदनशील दुवै बनेको छ।

अप्रिलको अन्त्यमा, चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीसीपी) को सामान्य कार्यालय र चीनको राज्य परिषद्ले बेइजिङले "नयाँ रोजगार समूह" भनेर चिनिने व्यवस्थापनलाई सुदृढ पार्ने उद्देश्यले नयाँ दिशानिर्देशहरू जारी गर्‍यो।

राज्य-सञ्चालित सिन्ह्वा समाचार एजेन्सीद्वारा प्रकाशित दस्ताबेजले २०२७ सम्ममा वैचारिक पर्यवेक्षणलाई तीव्र पार्ने, राजनीतिक मार्गदर्शन बढाउने र प्लेटफर्म-आधारित कामदारहरूमा पार्टीको प्रभावलाई गहिरो बनाउने योजनाहरूको रूपरेखा प्रस्तुत गरेको छ।

यद्यपि यो निर्देशन अक्टोबर २०२५ को लागि लक्षित गरिएको थियो, तर यसको ढिलो प्रकाशनले चीन सुस्त आर्थिक वृद्धि, कमजोर उपभोक्ता माग, बढ्दो युवा बेरोजगारी र खराब काम गर्ने अवस्थाको साथ बढ्दो सार्वजनिक निराशासँग जुधिरहेको समयमा ध्यान खिचेको छ।

नीतिले अहिले चीनको डिजिटल अर्थतन्त्रको केन्द्रमा रहेको कार्य बललाई लक्षित गर्दछ। आधुनिक चीनमा खाद्यान्न डेलिभरी गर्ने सवारहरू, राइड-हेलिङ ड्राइभरहरू, कुरियरहरू, ई-कमर्स कर्मचारीहरू, र लाइभस्ट्रिम होस्टहरू सहरी जीवनको लागि आवश्यक बनेका छन्।

तैपनि, अधिकारीहरूलाई यही कार्य बलको निगरानी, ​​व्यवस्थित गर्न र सम्भवतः नियन्त्रण गर्न पनि गाह्रो भएको छ।

चीनको लचिलो कामदारहरूको बढ्दो सेना
सीसीपीको आधिकारिक वैचारिक पत्रिका किउशीमा प्रकाशित विश्लेषण अनुसार, चीनको गिग कार्य बल लगभग ८४ मिलियन मानिसहरूमा पुगेको छ - देशको काम गर्ने जनसङ्ख्याको लगभग पाँचौँ भाग।

जब "लचिलो रोजगार" को व्यापक वर्ग, जसमा फ्रीलान्सरहरू, अंशकालिक कर्मचारीहरू र स्व-रोजगार कामदारहरू समावेश छन्, समावेश गरिन्छ, चिनियाँ राज्य मिडियाले यो सङ्ख्या २० करोडभन्दा बढी हुने अनुमान गर्दछ।

त्यो परिवर्तनको स्केलले चिनियाँ अर्थतन्त्र भित्रका प्रमुख संरचनात्मक परिवर्तनहरूलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।

वर्षौँदेखि, चीनको आर्थिक वृद्धि उत्पादन, पूर्वाधार र सम्पत्ति विकासमा धेरै निर्भर छ। तर सुस्त औद्योगिक वृद्धि, आवास बजारमा निरन्तर कमजोरी र निजी क्षेत्रमा कठिन परिस्थितिहरूले लाखौँ मानिसहरूलाई प्लेटफर्म-आधारित काममा धकेलेको छ।

गिग जागिरहरूलाई प्रायः थोरै औपचारिक तालिम चाहिन्छ र श्रम बजारमा द्रुत प्रवेश प्रदान गर्दछ, जसले गर्दा स्थायी जागिर खोज्न सङ्घर्ष गरिरहेका युवा कामदारहरूलाई आकर्षक बनाउँछ।

यद्यपि, अवस्थाहरू प्रायः धेरै कठिन हुन्छन्। धेरै डेलिभरी सवारहरू र चालकहरूले धेरै लामो समय काम गर्छन् र कम ज्याला पाउँछन्, जबकि आधारभूत श्रम सुरक्षा, सामाजिक बीमा, वा पेन्सन कभरेजको अभाव छ।

चीनका प्रमुख सहरहरूमा, गति र दक्षताको लागि डिजिटल प्लेटफर्महरूको प्रतिस्पर्धाद्वारा सञ्चालित स्थिर, एल्गोरिथ्म- सञ्चालित समय सीमा अन्तर्गत डेलिभरी सवारहरूको सेना ट्राफिकमा झुण्डिएको देख्नु सामान्य भएको छ।

यो कार्य बलको वृद्धिले आर्थिक निर्भरता सिर्जना गरेको छ, तर सामाजिक चिन्ता पनि सिर्जना गरेको छ।

विचारधारा र निगरानीले केन्द्रबिन्दु लिन्छ
नयाँ जारी गरिएको निर्देशनले बेइजिङको प्राथमिकताहरू श्रम व्यवस्थापनभन्दा बाहिर जान्छन् भन्ने स्पष्ट पार्छ। दस्ताबेजले बारम्बार सी जिनपिङको राजनीतिक सिद्धान्तको पालनामा जोड दिन्छ र कामदारहरूलाई "पार्टीको कुरा सुन्न र पालना गर्न" आग्रह गर्दछ।

यसले बलियो "वैचारिक र राजनीतिक मार्गदर्शन" र अवस्थित पार्टी संरचनाहरूमा गिग कामदारहरूलाई अझ नजिकबाट एकीकृत गर्न डिजाइन गरिएको माथिबाट तल शासन प्रणालीको लागि पनि आह्वान गर्दछ।

यो भाषाले आधुनिक चिनियाँ शासनमा ठूलो प्रवृत्तिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ, जहाँ राजनीतिक पर्यवेक्षण आर्थिक व्यवस्थापन र सामाजिक नियन्त्रणसँग बढ्दो रूपमा ओभरल्याप हुँदै गइरहेको छ।

द इपोक टाइम्समा उद्धृत गरिएका विश्लेषकहरूले तर्क गर्छन् कि सीसीपीले गिग अर्थतन्त्रलाई केवल श्रम मुद्दाको रूपमा मात्र नभई अस्थिरताको सम्भावित स्रोतको रूपमा हेर्छ।

गिग कामदारहरू सामान्यतया युवा, मोबाइल हुन्छन्, र डिजिटल प्लेटफर्महरू र सामाजिक सञ्जाल मार्फत अत्यधिक जोडिएका हुन्छन्। परम्परागत राज्य-स्वामित्वमा रहेका उद्योगहरूमा कर्मचारीहरू भन्दा फरक, तिनीहरू पुरानो कार्यस्थल संरचना बाहिर काम गर्छन्, जहाँ पार्टी निरीक्षण कायम राख्न सजिलो थियो।

तिनीहरूका गुनासोहरू अनलाइन पनि द्रुत रूपमा फैलिएका छन्।

चिनियाँ अधिकारीहरूले वर्षौँदेखि छिमेकी समितिहरू, डिजिटल अनुगमन नेटवर्कहरू, र निजी कम्पनीहरू भित्र पार्टी शाखाहरू सहित एक व्यापक निगरानी र सामाजिक शासन प्रणाली निर्माण गरेका छन्।

नयाँ निर्देशनले सुझाव दिन्छ कि गिग कामदारहरूलाई अब त्यो ढाँचामा अझ आक्रामक रूपमा समावेश गरिएको छ। यो कदमले चिनियाँ समाजको सबै तहमा पार्टी अधिकारलाई बलियो बनाउन बेइजिङको व्यापक प्रयासहरूसँग पनि मिल्दोजुल्दो छ, विशेष गरी आर्थिक अनिश्चितताको समयमा।

श्रम अशान्तिले अधिकारीहरूको चिन्तालाई बढवा दिन्छ
गिग कामदारहरूको बारेमा सीसीपीको चिन्ता कारण बिना छैन। विगत एक वर्षमा, डेलिभरी चालकहरू र प्लेटफर्म कामदारहरूसँग सम्बन्धित धेरै घटनाहरूले जनताको ध्यान खिचेको छ र चीनको सहरी कार्य बल भित्र बढ्दो तनावलाई उजागर गरेको छ।

डिसेम्बर २०२५ मा, सयौँ खाद्य डेलिभरी चालकहरू चाङ्शामा आवासीय क्षेत्रमा पहुँचमा प्रतिबन्धको विरोध गर्न भेला भएको बताइएको छ।