काठमाडौँ । म्याग्दीको धौलागिरि गाउँपालिका–२ मा रहेको प्रमुख पर्यटकीयस्थल जलजलामा घुम्न आउने पर्यटकको सुविधाका लागि स्थानीय पशुपालक किसानहरूले 'गोठस्टे' (गोठबास) सञ्चालनमा ल्याएका छन्। समुद्री सतहदेखि तीन हजार ४१४ मिटर उचाइमा अवस्थित बस्तीभन्दा टाढा रहेको यस क्षेत्रमा होटल वा रेष्टुराँहरू नभएका कारण पर्यटकलाई खाने र बस्ने सुविधा दिन यो नयाँ अवधारणा सुरु गरिएको हो। 

गुरिल्ला र म्याग्दी हुँदै डोल्पा जाने पदमार्गमा पर्ने यो क्षेत्र ढोरपाटन शिकार आरक्षभित्र समेटिएको छ। आरक्षको नीतिगत व्यवस्थाका कारण यस क्षेत्रमा पक्की संरचना बनाउन नमिल्ने भएपछि गोठमै पाहुना राख्ने व्यवस्था मिलाइएको गोठबास सञ्चालक फुलबहादुर विश्वकर्माले बताए। उनले पर्यटकहरूको अनुरोधमा गोठमै खाने बस्ने सुविधा दिएपछि गोठालाहरूलाई अतिरिक्त आम्दानी र पर्यटकहरूलाई सहज भएको जानकारी दिए। गोठबासमा बस्नका लागि पाहुनाहरूले अनिवार्य रूपमा अग्रिम फोन गरेर बुकिङ गर्नुपर्छ र २० जनाभन्दा बढी पाहुना भएमा पालो लगाउने गरिएको छ।

यसअघि ढोरपाटन आउने सीमित पर्यटक मात्र जलजला पुग्ने गरेकोमा बेनीदेखि १२२ किलोमिटर दूरीमा रहेको तकसेरा जोड्ने सडकको गत कात्तिक वा फागुन महिनामा मार्ग खुलेपछि म्याग्दी–ढोरपाटन र पूर्वी रुकुम जोड्ने यो सडकका कारण अहिले जलजलामा दैनिक चार/तास वटा गाडी र १५/२० वटा मोटरसाइकलमा गरी १०० जनासम्म पर्यटक आउन थालेका छन्। 

पूर्वी रुकुमको पुथा उत्तरगङ्गा र बागलुङको ढोरपाटन उपत्यका घुम्न आउनेहरूले अहिले जलजलादेखि मुना हुँदै फर्कने रुट बनाउन थालेका छन् र यो क्षेत्र मोटरसाइकल र गाडीमा यात्रा गर्नेहरूका लागि साहसिक र आकर्षक गन्तव्य बनेको छ। नेपालको एकमात्र ढोरपाटन शिकार आरक्षको १३ प्रतिशत भूगोल म्याग्दीमा पर्ने र जलजला क्षेत्र यस आरक्षको उत्कृष्ट 'भ्यू पोइन्ट' का रूपमा विकास भइरहेको छ।

गोठबासको सुविधा सुरु भएपछि पर्यटकहरूले बस्नका लागि टेन्ट बोकेर हिँड्नुपर्ने वा ओडार खोजेर रात कटाउनुपर्ने बाध्यता हटेको छ र आन्तरिक पर्यटक प्रतापजङ्ग थापाले यहाँ घुम्ती गोठको उत्कृष्ट महसुस गर्न पाएको अनुभव सुनाए। गोठबासमा आउने पाहुनाहरूले स्थानीय स्तरमा पाइने च्याउ, टुसा, ढकायोको तरकारी, ढिडो, आटोका साथै गाईभैँसीको शुद्ध दूध, दही, मोही र खसीको मासुको परिकारको स्वाद लिन पाउँछन्। जलजला क्षेत्र धौलागिरि गाउँपालिकाका विभिन्न गाउँका बासिन्दाको चरन क्षेत्र हो, जहाँ बर्खायाममा भेडाबाख्रा, गाईभैँसी र घोडाको घुम्ती गोठ लैजाने चलन छ। समथर पाटनको शान्त वातावरण, छिनछिनमा बदलिने मौसम, शीतल हावापानी र पशु गोठहरूमा रमाउन पाउनु जलजला उपत्यकाको मुख्य विशेषता हो। 

यहाँ बसेर आँखै अगाडि देखिने सिस्ने, गुर्जा, मानापाथी, धौलागिरि, नीलगिरि, अन्नपूर्ण, माछापुच्छ्रे र मनास्लु हिमालका साथै सुन्दर सूर्योदयको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ। बर्खायाममा वन्यजन्तु, समथर फाँट, पहाडी भूगोल, वनजङ्गल र वसन्त ऋतुमा गुराँसे जङ्गलको अवलोकन गर्न पाउनु यहाँको अर्को विशेषता हो। साथै यस क्षेत्रको जङ्गल दुर्लभ वन्यजन्तु हाब्रे (रेडपाण्डा) को प्रमुख वासस्थान भएकाले पनि यसको वातावरणीय र पर्यटकीय महत्व उच्च रहेको छ।

धौलागिरि गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष रेशम पुनमगरले गोठबास कार्यक्रम निकै प्रभावकारी देखिएकाले यसको क्षमता बढाउन आरक्ष प्रशासनसँग समन्वय गरी अस्थायी टहरा र गोठ बनाउने पहल भइरहेको बताए। गाउँपालिकाले चालु आर्थिक वर्षमा खानेपानीको व्यवस्थापन र सार्वजनिक शौचालय निर्माणका लागि ९ लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरी काम सुरु गरिसकेको छ र यसै हप्ता जलजलामा पर्यटन प्रवर्द्धन कार्यक्रम पनि सम्पन्न गरेको छ। साथै, ताकमकोत, मुनामालिका, जलजला, गुर्जाघाट, रुघाचौर, गुर्जा हुँदै धौलागिरि आधार शिविर जोड्ने नयाँ पदमार्गको अवधारणासमेत अघि सारिएको छ।

धौलागिरि गाउँपालिकाको केन्द्र मुनादेखि जिप वा मोटरसाइकलमा करिब दोहोरो दुई घण्टाको यात्रापछि जलजला पुग्न सकिन्छ। यस्तै, ढोरपाटनको पाखाथरबाट कङ्क्रिट वा कच्ची सडक हुँदै जिप वा मोटरसाइकलमा यात्रा गर्दा करिब १ घण्टा ३० मिनेट लाग्छ भने दुवैतर्फबाट पैदल यात्रा गरेर जलजला पुग्न ५ देखि ६ घण्टा लाग्ने गर्दछ।