डिजिटल विभाजन कम गर्ने लक्ष्यका साथ आज विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदै
हाम्रा कुरा
प्रकाशित २०८३ जेठ ३ आइतबार
619
Shares
काठमाडौँ । आज मे १७ तारिखका दिन विश्वभर ‘विश्व दूरसञ्चार तथा सूचना समाज दिवस’ विभिन्न चेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरेर मनाइँदैछ। इन्टरनेट तथा सूचना-सञ्चार प्रविधि (आइसिटी) को सही प्रयोगमार्फत समाज र अर्थतन्त्रमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन तथा प्रविधिको पहुँचमा रहेको 'डिजिटल विभाजन' लाई कम गर्ने उद्देश्यका साथ हरेक वर्ष यो दिवस मनाउने गरिन्छ।
विशेष गरी इन्टरनेट, कम्प्युटर र स्मार्टफोन जस्ता आधुनिक प्रविधिमा सहज पहुँच भएका र यसबाट सर्वथा वञ्चित रहेका व्यक्ति, समुदाय वा भूगोलबीचको असमानतालाई नै डिजिटल विभाजन भनिन्छ। सहरी क्षेत्रका नागरिकले सहज रूपमा अनलाइन सेवा र प्रविधिको लाभ उठाइरहँदा दुर्गम ग्रामीण भेगका मानिसहरू अझै पनि सामान्य इन्टरनेट सेवा, डिजिटल शिक्षा र प्रविधि चलाउने आधारभूत सीपबाट टाढा हुनु यसै विभाजनको मुख्य उदाहरण हो।
ऐतिहासिक रूपमा यो दिवस सन् १९६९ देखि मनाउन सुरु गरिएको हो। सन् १८६५ मे १७ मा अन्तर्राष्ट्रिय दूरसञ्चार सङ्घ (आइटियु) को स्थापना भएको र पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय टेलिग्राफ महासन्धिमा हस्ताक्षर गरिएको ऐतिहासिक दिनको सम्झनामा यो दिवस तय गरिएको हो। पछि सन् १९७३ मा स्पेनमा सम्पन्न आइटियुको सम्मेलनले यसलाई औपचारिक मान्यता दियो।
यसैगरी, सन् २००५ मा सूचना समाजसम्बन्धी विश्व शिखर सम्मेलन (डब्ल्युएसआइएस) ले मे १७ लाई 'विश्व सूचना समाज दिवस' का रूपमा समेत मनाउन संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय महासभालाई आग्रह गरेको थियो। सोही बमोजिम महासभाले सन् २००६ मा औपचारिक प्रस्ताव पारित गरेपछि यी दुवै दिवसलाई परिमार्जन गरी 'विश्व दूरसञ्चार तथा सूचना समाज दिवस' का रूपमा संयुक्त रूपमा मनाउन थालिएको हो। संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुसार यस दिवसको मूल मर्म नै प्रविधिको माध्यमबाट विश्वभर आर्थिक अवसरहरूको सिर्जना गर्नु र हरेक नागरिकलाई डिजिटल मूलधारमा जोड्नु हो।
