साउदीले दिएन अमेरिकी सैन्य विमानलाई आफ्नो हवाई क्षेत्र प्रयोग गर्न
हर्मुज जलमार्गको सैन्य योजना स्थगित
हाम्रा कुरा
प्रकाशित २०८३ वैशाख २४ बिहिबार
1k
Shares
काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हर्मुज जलमार्गमा व्यावसायिक जहाजहरूलाई सुरक्षा एस्कर्ट दिने महत्त्वाकांक्षी नौसैनिक योजना 'प्रोजेक्ट फ्रिडम' अचानक स्थगित गरेका छन्। साउदी अरेबियाले अमेरिकी सैन्य विमानलाई आफ्नो हवाई क्षेत्र प्रयोग गर्न र प्रिन्स सुल्तान एयरबेस सञ्चालनमा ल्याउन अनुमति दिन अस्वीकार गरेपछि यो योजना रोकिएको हो।
अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार ट्रम्प प्रशासनले खाडीका प्रमुख साझेदारहरूसँग पूर्व समन्वय नगरी यो सैन्य योजना सार्वजनिक गरेको थियो, जसले साउदी अरेबिया र अन्य राष्ट्रहरूलाई असहज बनायो। राष्ट्रपति ट्रम्पले साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानसँग प्रत्यक्ष संवाद गरे पनि रियादले सैन्य तनावभन्दा कूटनीतिक समाधानलाई प्राथमिकता दिँदै सहयोग गर्न अस्वीकार गर्यो। साउदी अरेबियाले हाल अमेरिका र इरानबीच समझदारी कायम गराउन पाकिस्तानले गरिरहेको कूटनीतिक पहललाई समर्थन गरिरहेको छ।
अमेरिकी योजना स्थगित भएको भोलिपल्टै इरानले हर्मुज जलमार्ग क्षेत्रमा सञ्चालित जहाजहरूलाई सुरक्षा, प्राविधिक सहयोग, स्वास्थ्य सेवा र इन्धन आपूर्ति लगायतका सम्पूर्ण सहायता दिन आफू तयार रहेको घोषणा गरेको छ। इरानको बन्दरगाह तथा समुद्री सङ्गठनले यसलाई 'सुरक्षित र दिगो समुद्री यातायात कायम राख्ने राष्ट्रिय जिम्मेवारी' भएको बताएको छ।
राष्ट्रपति ट्रम्पले 'ट्रुथ सोसल' मार्फत पाकिस्तानको आग्रहमा यो निर्णय गरिएको र इरानसँग सम्भावित समझदारीतर्फ प्रगति भइरहेकाले तनाव कम गर्न विराम दिइएको बताएका छन्। उनले अमेरिका अहिले सैन्य लाभको अवस्थामा रहेको दाबी गर्दै तेहरानसँग अन्तिम सहमति सम्भव छ कि छैन भन्ने परीक्षणका लागि यो कदम चालिएको उल्लेख गरे।
विश्वको ठूलो मात्रामा तेल आपूर्ति हुने रणनीतिक हर्मुज जलमार्गमा विकसित यो घटनाक्रमले अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजार र क्षेत्रीय सुरक्षामा नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ। साउदीको अडान र पाकिस्तानको कूटनीतिक सक्रियताले खाडी क्षेत्रमा अमेरिकाको सैन्य रणनीतिमा नयाँ चुनौती थपिएको विश्लेषण गरिएको छ।
