काठमाडौँ । अन्तर्राष्ट्रिय आपत्कालीन मानवीय चिकित्सा सेवा (एमएसएफ) ले इजरायलले गाजामा खाद्य सामग्री र अन्य अत्यावश्यक सहायतामा प्रतिबन्ध लगाएर जानाजान मानवीय सङ्कट निम्त्याएको आरोप लगाएको छ।
यसको प्रत्यक्ष र नकारात्मक प्रभाव विशेष गरी शिशु, गर्भवती र स्तनपान गराउने महिलाहरूमा परेको छ जसले गर्दा त्यहाँ जटिल कुपोषणको समस्या उत्पन्न भएको छ। एमएसएफले सन् २०२४ को अन्त्यदेखि २०२६ को सुरुवातसम्म गाजाका चारवटा स्वास्थ्य सुविधाहरूमा गरेको विश्लेषणका आधारमा एउटा विस्तृत प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै यो चिन्ताजनक अवस्थाबारे जानकारी दिएको हो।
उक्त विश्लेषणका अनुसार कुपोषित आमाहरूबाट जन्मेका शिशुहरूमा उच्च मृत्युदर र गर्भपात जस्ता गम्भीर समस्याहरू देखिएका छन्। इजरायलले अत्यावश्यक वस्तुहरूको प्रवाहमा नाकाबन्दी गर्नुका साथै चिकित्सा पूर्वाधारहरूमा निरन्तर आक्रमण जारी राखेकाले यस्तो परिस्थिति सिर्जना भएको हो।
असुरक्षा, विस्थापन, सहायतामा लगाइएको प्रतिबन्ध र चिकित्सा सेवाको सीमितताले मातृ तथा शिशु स्वास्थ्यमा विनाशकारी प्रभाव पारेको कुरा एमएसएफले आफ्नो विज्ञप्तिमा उल्लेख गरेको छ। दुई वर्षको विनाशकारी द्वन्द्वपछि गत अक्टोबरदेखि युद्धविराम भए तापनि त्यहाँको स्थिति अझै अत्यन्तै नाजुक र चुनौतीपूर्ण रहेको चेतावनी दिइएको छ।
एमएसएफले गत जुन र जनवरीको बीचमा खान युनिस र गाजा सहरका अस्पतालहरूमा उपचार गराइरहेका २०० भन्दा बढी आमा र नवजात शिशुहरूबाट तथ्याङ्क सङ्कलन गरेको थियो। सो अध्ययनले आधाभन्दा बढी महिलाहरू गर्भावस्थाको कुनै न कुनै समयमा कुपोषणबाट प्रभावित भएको र तीमध्ये एक चौथाइ अझै पनि कुपोषित अवस्थामै रहेको डरलाग्दो तथ्य उजागर गरेको छ।
कुपोषित आमाहरूबाट जन्मेका ९० प्रतिशत शिशुहरू समय अगावै जन्मिने गरेका छन् भने ८४ प्रतिशतको जन्म तौल सामान्यभन्दा कम रहेको पाइएको छ। अझ दुःखद कुरा त के छ भने, कुपोषणबाट प्रभावित आमाहरूबाट जन्मेका शिशुहरूको मृत्युदर स्वस्थ आमाहरूबाट जन्मेका शिशुहरूको तुलनामा दुई गुणा बढी देखिएको छ।
एमएसएफले अक्टोबर २०२४ र डिसेम्बर २०२५ को बीचमा खान युनिसमा उपचार गराइरहेका ५१३ जना छ महिना मुनिका शिशुहरूको तथ्याङ्कलाई समेत आफ्नो विश्लेषणको आधार बनाएको छ।
साथै, गाजामा संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सहायता वितरणमा अवरोध गर्ने अमेरिका र इजरायल समर्थित निजी सङ्गठनहरूले पुर्याएको क्षतिबारे पनि प्रतिवेदनमा चर्चा गरिएको छ। हालको भयावह स्थितिलाई मध्यनजर गर्दै एमएसएफले इजरायली अधिकारीहरूलाई गाजामा मानवीय सहायता र आवश्यक सामग्रीको निर्बाध प्रवेशका लागि तुरुन्त अनुमति दिन कडा आह्वान गरेको छ।