काठमाडौँ । स्वीडेनको दक्षिणपूर्वी तटमा १६औँ शताब्दीको एक दुर्लभ जहाजको भग्नावशेष फेला परेपछि इतिहास र पुरातत्त्वको क्षेत्रमा नयाँ उत्साह थपिएको छ। अधिकारीहरूका अनुसार यस खोजले युरोपको समुद्री इतिहासबारे अद्वितीय ऐतिहासिक र पुरातात्त्विक जानकारी प्रदान गर्नेछ।
सन् १५०० को दशकको उत्तरार्धमा निर्माण गरिएको अनुमान गरिएको यो जहाज स्वीडेनको प्रसिद्ध १७औँ शताब्दीको युद्धपोत ‘भासा’ भन्दा पनि पुरानो रहेको सङ्केत मिलेको छ। यो भग्नावशेष सन् २०२५ को अन्त्यतिर सैन्य अभ्यासका क्रममा नौसेनाको जहाजले स्वीडेनको मुख्य भूमि र ओल्यान्ड टापुको बीचमा पर्ने कालमार स्ट्रेट क्षेत्रमा फेला पारेको हो।
काठका नमूनाहरूको वैज्ञानिक परीक्षण अर्थात् डेन्ड्रोक्रोनोलोजिकल विश्लेषणले यो जहाज १६औँ शताब्दीको अन्त्यतिर बनेको पुष्टि गरेको कलमार काउन्टी प्रशासनिक बोर्डले जनाएको छ।
पुरातत्त्वविद् डेनियल टेडेनलिन्डले यस भग्नावशेषलाई महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक र ऐतिहासिक सम्पदाको रूपमा व्याख्या गर्दै यसले तत्कालीन समयको जहाज निर्माण प्रविधि, व्यापारिक गतिविधि र समुद्री मार्गबारे मूल्यवान तथ्यहरू उजागर गर्ने बताए। बाल्टिक सागरको चिसो तापक्रम, अँध्यारो वातावरण र कम अक्सिजनका कारण काठका यस्ता संरचनाहरू लामो समयसम्म सुरक्षित रहने भएकाले पनि यो खोज सम्भव भएको विज्ञहरूको भनाइ छ।
हाल उक्त स्थललाई पूर्ण रूपमा संरक्षण क्षेत्र घोषणा गरिएको छ र तटरक्षकले यसको निरन्तर निगरानी गरिरहेका छन्। भग्नावशेषलाई सुरक्षित राख्न त्यस क्षेत्रमा डाइभिङ गर्ने, माछा मार्ने वा जहाज लङ्गर गर्ने जस्ता गतिविधिमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइएको छ।
यस खोजले केवल एउटा जहाजको कथा मात्र नभई स्वीडेन र समग्र उत्तरी युरोपको समुद्री इतिहासको एउटा हराएको अध्यायलाई पुनः विश्वसामु ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
