नेटो देशहरूको बेवास्ताले इरानसँगको युद्धमा ट्रम्प एक्लो, कसले के भने ?
हाम्रा कुरा
प्रकाशित २०८२ चैत ३ मंगलबार
2.5k
Shares
वाशिंगटन डीसी । अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि गरेको युद्धको मंगलबार १८ औँ दिन हो । इरानमा अलि हुसेनखामेनीसहित ४० भन्दा बढी अधिकारीहरूको हत्यापछि अमेरिकाले यो युद्धलाई ठूलो सफलता माने पनि १७ दिनपछि परिस्थिति परिवर्तन भएको छ।
युद्धको कुनै स्पष्ट अन्त्य देखिँदैन । प्रतिक्रियामा इरानले हर्मुजको जलडमरूम हुँदै तेल आपूर्ति रोक्यो । जसले विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा उल्लेखनीय प्रभाव पारेको छ । ट्रम्पले अब आफ्ना नेटो सहयोगीहरूलाई हर्मुजको जलडमरूम फेरि खोल्न अपील गरिरहेका छन् ।
यद्यपि यी देशहरूले स्पष्ट पारेका छन् कि उनीहरूले हर्मुजको जलडमरूम हुँदै आफ्ना युद्धपोतहरू पठाउने छैनन् । यो निर्णय त्यस्तो समयमा आएको हो जब अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चेतावनी दिएका थिए कि यदि नाटो देशहरूले यो महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्ग फेरि खोल्न मद्दत गरेनन् भने नेटोको भविष्य खतरामा पर्न सक्छ ।
जर्मनीले भन्यो - "यो युरोपेली युद्ध होइन"
द गार्जियनको एक रिपोर्ट अनुसार जर्मनीले स्पष्ट रूपमा भनेको छ कि यो कुनै पनि सैन्य कारबाहीमा भाग लिने छैन । जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मर्जले यस विषयमा अहिलेसम्म कुनै निर्णय नभएको बताए । त्यसैले जर्मनीको सैन्य योगदानको कुनै प्रश्न नै उठ्दैन । उनले इरानको वर्तमान सरकारलाई अपदस्थ गरिनुपर्छ भन्ने पनि बताए, तर त्यसमाथि बम विस्फोट गर्नु सही दृष्टिकोण होइन भनेर पनि भने ।
जर्मन रक्षामन्त्री बोरिस पिस्टोरियसले पनि अमेरिकामाथि प्रश्न उठाए । उनले भने कि यो युरोपेली युद्ध होइन र जब अमेरिकी नौसेना आफैं यति शक्तिशाली छ, केही युरोपेली जहाजहरूले के गर्न सक्छन् ?
बेलायतले भन्यो -"हामी यस युद्धमा तानिने छैनौँ"
बेलायती प्रधानमन्त्री केयर स्टाररले भने कि उनको देश यस ठूलो युद्धमा तानिने छैन। उनले स्वीकार गरे कि तेल बजारलाई स्थिर बनाउन हर्मुजको जलडमरूम पुन: खोल्नु आवश्यक छ, तर यो सजिलो काम होइन। उनले यो पनि भने कि कुनै पनि कारबाही सकेसम्म धेरै देशहरूको सहमतिमा मात्र लिइनेछ।
युरोपेली देशहरूले सैन्य कारबाहीको सट्टा कूटनीतिमा जोड दिएका छन्। हर्मुजको जलडमरूम महत्वपूर्ण छ किनकि यसले विश्वको तेल र ग्यास आपूर्तिको लगभग २०% ओगटेको छ, जुन हाल इरानबाट प्रभावित छ।
इटालीले भन्यो - "युद्ध होइन, वार्ताबाट समाधान खोज्नुपर्छ"
इटालीका विदेशमन्त्री एन्टोनियो ताजानीले भने कि संकट संवादबाट समाधान गरिनुपर्छ र उनको देश कुनै पनि नौसेना मिसन विस्तार गर्ने पक्षमा छैन। उनले यो पनि भने कि युरोपेली संघका विद्यमान मिसनहरू केवल समुद्री डाकू विरोधी र रक्षा उद्देश्यका लागि हुन्; तिनीहरूलाई युद्धमा परिणत गर्न सकिँदैन।
अष्ट्रेलिया, फ्रान्स र जापानले पनि स्पष्ट पारेका छन् कि उनीहरूले आफ्ना युद्धपोतहरू पठाउने छैनन्।
युरोपेली संघले पनि ट्रम्पको अपीललाई अस्वीकार गरेको छ ।
अर्कोतर्फ ट्रम्पले आफ्ना सहयोगीहरूलाई निरन्तर दबाब दिइरहेका छन्। उनले भने कि यस समुद्री मार्गबाट लाभान्वित हुने देशहरूले यसको सुरक्षामा भाग लिनुपर्छ। ट्रम्पले विशेष गरी बेलायतसँग असन्तुष्टि व्यक्त गरे, यद्यपि उनी आशा गर्छन् कि यो सामेल हुनेछ।
युरोपेली संघका विदेश मन्त्रीहरूले पनि आफ्नो रेड सी मिसनलाई होर्मुजमा विस्तार गर्न अस्वीकार गरे। ईयू विदेश नीति प्रमुख काजा कालासले भने कि हाल मिसनको दायरा विस्तार गर्ने कुनै इच्छा छैन।
युरोपेली देशहरूले पनि अमेरिका र इजरायली युद्ध उद्देश्यहरूमा स्पष्टता चाहन्छन्। इस्टोनियाका विदेश मन्त्रीले भने कि उनीहरूले ट्रम्पको रणनीति र भविष्यका योजनाहरू बुझ्न आवश्यक छ।
इजरायलले भन्यो - "युद्ध योजना तीन हप्ताको लागि तयार छ"
यसैबीच इजरायलले तेहरान, शिराज र तब्रिज लगायत धेरै इरानी शहरहरूमा ठूलो मात्रामा आक्रमण गरेको छ। इजरायलले इरानका पूर्व सर्वोच्च नेता अयातुल्लाह अली खामेनीको विमानलाई ध्वस्त पारेको दाबी गरेको छ।
इजरायली सेनाले अर्को तीन हप्ताको लागि इरानसँग लड्न योजनाहरू तयार रहेको बताएको छ। सेनाका प्रवक्ता नादाव शोशानीले सोमबार भने कि सेनाले त्यसभन्दा बाहिरको अवधिको लागि छुट्टै योजनाहरू पनि विकास गरेको छ।
इजरायली सेनाले अपरेशनको उद्देश्य सीमित रहेको बताएको छ। तिनीहरू इजरायललाई खतरा हुन सक्ने इरानको क्षमताहरूलाई कमजोर पार्ने लक्ष्य राख्छन्। इरानको ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र पूर्वाधार, आणविक सुविधाहरू र सुरक्षा प्रणालीहरूलाई लक्षित गरिँदैछ।
इजरायली सेनाले इरान भित्र अझै पनि हजारौं निशानाहरू छन् जुन लक्षित गर्न सकिन्छ भनी बताएको छ। यद्यपि, गत हप्ता अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भने कि इरानमा "लगभग केही पनि बाँकी छैन"।
इरान भन्छ - "यदि अमेरिकी सेना आयो भने परिणाम भोग्नुपर्नेछ"
इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले भने कि उनको देश युद्ध चाहँदैन, तर यदि यो समाप्त भयो भने, यो त्यस्तो तरिकाले समाप्त हुनुपर्छ कि शत्रुले फेरि आक्रमण गर्ने हिम्मत नगरोस्।
एक वरिष्ठ इरानी अधिकारीले अमेरिकालाई चेतावनी दिए कि यदि अमेरिकी सेना अवतरण गरे भने, उनीहरूले भियतनाम जस्तो नियति भोग्न सक्छन्।
अमेरिकाले रिपोर्ट गरेको छ कि यस युद्धमा लगभग २०० सैनिक घाइते भएका छन्, जसमध्ये धेरैजसो कर्तव्यमा फर्किएका छन्, जबकि १३ सैनिकको मृत्यु भएको छ। एक रिपोर्ट अनुसार, इरानमा अहिलेसम्म १,८०० भन्दा बढी मानिसहरू मारिएका छन्।