सन् २०३० सम्म चीनसँग एक हजारभन्दा बढी आणविक हतियार हुने अमेरिकी दाबी
चीनको आणविक हतियारमा नाटकीय विस्तार, नयाँ सन्धिमा समेट्न अमेरिकाको दबाब
हाम्रा कुरा
प्रकाशित २०८२ फागुन १२ मंगलबार
2.1k
Shares
काठमाडौँ । अमेरिकाले चीनमाथि आफ्नो परमाणु शस्त्रागार नाटकीय रूपमा बढाएको र गोप्य आणविक परीक्षण गरिरहेको आरोप लगाएको छ। जेनेभामा आयोजित निशस्त्रीकरणसम्बन्धी सम्मेलनमा बोल्दै हतियार नियन्त्रण तथा अप्रसारका लागि अमेरिकी सहायक विदेशमन्त्री क्रिस्टोफर येउले चीनको आणविक हतियार निर्माण प्रक्रिया अभूतपूर्व, तीव्र र अपारदर्शी भएको बताए।
अमेरिका र रुसबीचको अन्तिम आणविक सन्धि ‘न्यु स्टार्ट’ गम्भीर त्रुटिपूर्ण रहेको औँल्याउँदै वाशिङ्गटनले अब हुने कुनै पनि हतियार नियन्त्रण सन्धि त्रिपक्षीय हुनुपर्ने दाबी गरेको छ। रुस र अमेरिकासँगै चीनलाई पनि यस्तो सम्झौताको हिस्सा बनाउँदा मात्रै विश्वले ‘राम्रो र सुरक्षित सम्झौता’ पाउने अमेरिकी अधिकारीहरूको तर्क छ। यद्यपि, चीनले भने यस्तो त्रिपक्षीय वार्तामा सहभागी हुने आह्वानलाई सार्वजनिक रूपमा अस्वीकार गर्दै आएको छ।
सहायक विदेशमन्त्री येउका अनुसार चीनले सन् २०३० सम्ममा एक हजारभन्दा बढी परमाणु हतियार निर्माणका लागि आवश्यक विखण्डनकारी सामग्री जम्मा गर्ने बाटोमा छ। "चीनको खण्डनका बाबजुद उसले कुनै पारदर्शिता बिना नै आफ्नो परमाणु शस्त्रागार व्यापक रूपमा विस्तार गरेको छ," उनले भने। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार चीनले आगामी चार देखि पाँच वर्षभित्रै आणविक क्षमतामा अमेरिकासँग 'समानता' हासिल गर्न सक्ने सम्भावना छ।
नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता अभियान समूहका अनुसार हाल रुस र अमेरिका दुवैसँग पाँच हजारभन्दा बढी आणविक हतियार छन्। गत फेब्रुअरी ५ मा समाप्त भएको ‘न्यु स्टार्ट’ सम्झौताले दुवै देशलाई १,५५० हतियारमा सीमित गरेको थियो। वाशिङ्गटनले चीन पनि द्रुत गतिमा यही सङ्ख्याको नजिक पुगिरहेको दाबी गर्दै अबको नियन्त्रण संयन्त्रमा चीनलाई अनिवार्य सहभागी गराउनुपर्नेमा जोड दिएको छ।
