काठमाडौँ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी तेल कम्पनीहरूलाई भेनेजुएलामा प्रवेश गरी त्यहाँको विशाल कच्चा तेल भण्डार उपयोग गर्न अनुमति दिने घोषणा गरेका छन् । यो नाटकीय घोषणा भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मादुरो र उनकी पत्नी सिलिया फ्लोर्सलाई अमेरिकी सैन्य कारबाहीमार्फत नियन्त्रणमा लिई न्यूयोर्क पुर्‍याइएको केही घण्टापछि सार्वजनिक भएको हो । शनिबार बिहान अमेरिकी सेनाले भेनेजुएलाको राजधानी काराकासमा हवाई आक्रमण गरी मादुरो दम्पतीलाई हिरासतमा लिएको थियो, जसमा उनीहरूमाथि लागूऔषध तस्करी र हतियारसम्बन्धी गम्भीर मुद्दाहरू चलाइएको छ ।

एक पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले विश्वकै ठूला अमेरिकी तेल कम्पनीहरूले भेनेजुएलाको तेल पूर्वाधार सुधार गर्न अरबौँ डलर लगानी गर्ने र यसबाट देशका लागि आम्दानी सिर्जना हुने बताएका छन् । यद्यपि, उनले भेनेजुएलाको तेलमाथि लागू गरिएको अमेरिकी प्रतिबन्ध भने पूर्ण रूपमा कायम रहने प्रष्ट पारेका छन् । संयुक्त राज्य अमेरिकाले भेनेजुएलामा सन् २०१७ देखि आर्थिक र २०१९ देखि तेलमाथि कडा प्रतिबन्ध लगाउँदै आएको छ । हाल भेनेजुएलाले दैनिक १० लाख ब्यारेल भन्दा कम तेल उत्पादन गरिरहेको छ, जसको ठूलो हिस्सा कालो बजारमा सस्तो मूल्यमा बिक्री हुने गरेको छ । ट्रम्पका अनुसार मादुरो सरकारले तेलबाट प्राप्त आम्दानी ‘ड्रग–आतङ्कवाद, मानव तस्करी र अपहरण’ जस्ता गतिविधिमा खर्च गरिरहेको थियो ।

अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीका अनुसार भेनेजुएलामा विश्वको कुल तेल भण्डारको करिब १७ प्रतिशत हिस्सा रहेको छ, जुन विश्वकै सबैभन्दा ठूलो मानिन्छ । तर, वर्षौंदेखिको कुव्यवस्थापन र भ्रष्टाचारका कारण यो देश प्रमुख तेल उत्पादक बन्न असफल रहँदै आएको छ । ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको सुरुवातसँगै सन् २०२५ मा बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूलाई दिइएको सञ्चालन अनुमति समाप्त गरिएको भए पनि अमेरिकी कम्पनी चेभ्रोनलाई मात्र विशेष अनुमति दिइएको थियो । विश्लेषकहरूका अनुसार भेनेजुएलाको तेलको गुणस्तर कम हुने र त्यसलाई प्रशोधन गर्न अमेरिकाको गल्फ अफ मेक्सिको आसपासका रिफाइनरीहरू विशेष रूपमा डिजाइन गरिएकाले पनि यो कदम रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिएको छ ।