नयाँ दिल्ली। भारत र रुसबीचको बलियो सम्बन्ध देखाउने एक अनौठो कूटनीतिक इशारामा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले बिहीबार मानक प्रोटोकल तोडेर दिल्ली विमानस्थलमा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई स्वागत गरेका छन्।

यो इशाराले दुई नेताहरूबीचको रणनीतिक साझेदारी र घनिष्ठ सम्बन्धलाई झल्काउँछ। रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन दुई दिने राजकीय भ्रमणको लागि बिहीबार भारत आइपुगे।

अन्तिम पटक सेप्टेम्बर १ मा चीनको टियांजिनमा भएको सांघाई सहयोग सङ्गठन (एससीओ) शिखर सम्मेलनमा भेट्दा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीचको मित्रता पूर्ण रूपमा प्रदर्शन भएको थियो। प्रधानमन्त्री मोदी र रुसी राष्ट्रपति कारबाट रुसी राष्ट्रपतिको औरस सिनेटमा द्विपक्षीय बैठक स्थलमा पुगे।

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई ड्राइभमा सामेल हुनको लागि लगभग १० मिनेट पर्खेका थिए।

पुटिन भारत आइपुग्ने बित्तिकै, उनले औपचारिक स्वागत पाए। जसले भारत र रुसबीचको बलियो सम्बन्धलाई झल्काउँछ। पुटिनको भारत भ्रमणले पश्चिमी एक्लोपनको बाबजुद विश्वव्यापी प्रभाव कायम राख्ने रुसको प्रयासलाई झल्काउँछ।

यो भ्रमणले विश्व राजनीतिमा भारतको रणनीतिक सन्तुलन कार्यलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। पश्चिमाहरूसँगको सम्बन्ध व्यवस्थापन गर्दै रुससँगको सम्बन्धलाई सुदृढ पार्छ। प्रमुख छलफलहरूमा युक्रेन द्वन्द्व, अफगानिस्तान र भारत-रुस रणनीतिक साझेदारीलाई बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।

यो २०२१ पछि पुटिनको भारतको पहिलो भ्रमण हुनेछ, जब मस्कोले २०२२ मा युक्रेनमा पूर्ण रूपमा आक्रमण गर्‍यो र व्यापार, रक्षा सहयोग र ऊर्जा साझेदारीलाई प्रवर्द्धन गर्ने कुरामा नयाँ ध्यान केन्द्रित गर्नेछ। यस भ्रमणको क्रममा दिल्ली र मस्कोले धेरै सम्झौताहरूमा हस्ताक्षर गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। जुन अमेरिकाले रुसी तेल किन्न रोक्न भारतमाथि दबाब बढाएको केही महिना पछि आएको हो।

शुक्रवार, उनले राष्ट्रपति भवनमा औपचारिक स्वागत गर्नेछन् र राजघाटमा माल्यार्पण गर्नेछन्।

त्यसपछि पुटिनले हैदराबाद हाउसमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग वार्ता गर्नेछन् र प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्नेछन्।

यसपछि, उनले एक व्यापारिक कार्यक्रम गर्नेछन्। कार्यक्रम पछि, पुटिनले राष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मुसँग वार्ता गर्नेछन्।

स्रोतहरूले बिहीबार भने कि रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको दुई दिने भारत भ्रमणले आर्थिक सहयोगलाई सुदृढ पार्न उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउनेछ।

सरकारी स्रोतहरूका अनुसार राष्ट्रपति पुटिन व्यवसायीहरूको ठूलो समूहसँग यात्रा गरिरहेका छन्।

भारतले रुससँगको व्यापार घाटा सुधार गर्ने आशा राखेको छ। रुसमा भारतीय निर्यात बढाउन धेरै उपायहरू खोजिरहेका छन्। स्रोतहरूले भनेका छन् कि निर्यात औषधि, अटो मोबाइल र समुद्री उत्पादनहरू सहित कृषि उत्पादनहरूको क्षेत्रमा केन्द्रित हुनेछ।

स्रोतहरूले भनेका छन् कि भारतीय व्यवसाय र उत्पादनहरूले ठूलो बजार हिस्सा प्राप्त गर्नेछन्। जसले रोजगारी सिर्जनालाई बढवा दिनेछ र हाम्रा किसानहरूलाई फाइदा पुर्‍याउनेछ। ढुवानी, स्वास्थ्य सेवा, मल र कनेक्टिभिटीमा धेरै सम्झौता र समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर हुने अपेक्षा गरिएको छ।

स्रोतहरूका अनुसार, जनता-जनता सम्बन्ध, गतिशीलता साझेदारी, संस्कृति र वैज्ञानिक सहयोगमा पनि थप सहयोग देखिनेछ।

यसअघि, रुसी अर्थमन्त्री एन्टोन सिलुआनोभले विश्वास व्यक्त गरेका थिए कि रुस र भारतले हालैका वर्षहरूमा तीव्र वृद्धि र धेरै क्षेत्रहरूमा बढ्दो सहयोगलाई उद्धृत गर्दै २०३० सम्ममा अमेरिकी डलर १०० अर्बको व्यापार कारोबार हासिल गर्ने आफ्नो साझा लक्ष्य हासिल गर्न सक्छन्।

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको बहुप्रतिक्षित भ्रमणले हामीलाई प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँगको उनको लगभग २५ वर्ष पुरानो मित्रताको सम्झना गराउँछ।

२००१ मा, गुजरातका तत्कालीन मुख्यमन्त्री रहेका प्रधानमन्त्री मोदीले तत्कालीन प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयीसँग मस्कोको भ्रमण गरेका थिए।