तियानजिन: अमेरिकासँगको तनावपूर्ण सम्बन्धको बीचमा, प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सोमबार राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँगको द्विपक्षीय भेटमा भारत र रुस सधैँ "सबैभन्दा कठिन परिस्थितिमा पनि काँधमा काँध मिलाएर उभिएका" रहेको दाबी गरे र युक्रेनसँगको द्वन्द्व अन्त्य गर्न आह्वान गरेका छन्।

"भारत र रुस सधैँ सबैभन्दा कठिन परिस्थितिमा पनि काँधमा काँध मिलाएर उभिएका छन्। हाम्रो घनिष्ठ सहयोग दुई देशका जनताका लागि मात्र होइन, विश्वव्यापी शान्ति, स्थिरता र समृद्धिका लागि पनि महत्त्वपूर्ण छ," मोदीले सांघाई सहयोग सङ्गठन (एससीओ) राष्ट्र प्रमुख शिखर सम्मेलनको साइडलाइन मीटिङ्गमा पुटिनसँगको द्विपक्षीय भेटघाटको क्रममा आफ्नो उद्घाटन भाषणमा भनेका छन्।

भारतीय प्रधानमन्त्रीले थप भने: "हामी युक्रेनमा भइरहेको द्वन्द्वको बारेमा निरन्तर छलफल गरिरहेका छौँ। हामी हालैका सबै शान्ति प्रयासहरूलाई स्वागत गर्दछौँ। हामी आशा गर्छौँ कि सबै पक्षहरू रचनात्मक रूपमा अगाडि बढ्नेछन्। द्वन्द्वलाई सकेसम्म चाँडो अन्त्य गर्ने र दिगो शान्ति स्थापना गर्ने बाटो खोजिनुपर्छ। यो सम्पूर्ण मानवताको आह्वान हो।"

मोदी र पुटिनबीचको भेट यस्तो समयमा भएको हो जब नयाँ दिल्लीले निरन्तर रुसी तेल खरिद गरेको र द्विपक्षीय व्यापार सम्झौतामा वार्ता रोकिएको कारण भारत र अमेरिकाबीचको सम्बन्ध चिसिएको छ। भारत र रुसले गत महिना नयाँ दिल्ली र रुसको नेतृत्वमा रहेको युरेशियन आर्थिक सङ्घ (ईएईयू) बीचको स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताको सन्दर्भ सर्तहरूमा सहमति जनाएको घोषणा गरेका थिए।

दुई नेताहरू चिनियाँ सहर टियांजिनमा भएको एससीओ शिखर सम्मेलनमा सहभागी भए। मोदी र पुटिन रुसी राष्ट्रपतिको कारमा सँगै द्विपक्षीय बैठक स्थलमा यात्रा गरे, जुन एससीओ शिखर सम्मेलन स्थलबाट केही टाढा अवस्थित थियो। पुटिनले मोदीलाई कारमा सामेल हुनको लागि लगभग १० मिनेट पर्खे। द्विपक्षीय बैठक स्थलमा पुगेपछि पनि, मोदी र पुटिनले कारमा लगभग ४५ मिनेट बिताए। स्रोतहरूले द प्रिन्टलाई बताएअनुसार द्विपक्षीय बैठक एक घण्टाभन्दा बढी समयसम्म चलेको थियो।

मोदी र पुटिनले हालैका हप्ताहरूमा युक्रेनसँगको जारी अवस्थाको बारेमा दुई पटक कुराकानी गरेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड जे. ट्रम्पसँगको लगभग चार वर्ष लामो विवादबाट बाहिर निस्कन पुटिन अगस्ट १५ मा अलास्कामा थिए।

"हामी निरन्तर सम्पर्कमा छौँ। नियमित रूपमा दुई पक्षहरू बीच धेरै उच्च-स्तरीय बैठकहरू भइसकेका छन्। यस वर्ष डिसेम्बरमा हाम्रो २३ औँ शिखर सम्मेलनको लागि १.४ अर्ब भारतीयहरू तपाईँको प्रतीक्षामा छन्," मोदीले भने।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन एउटै कारमा टियांजिनमा आफ्नो द्विपक्षीय बैठक स्थलमा यात्रा गर्छन्
प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन राष्ट्रपतिको कार 'द बिस्ट' मा टियांजिनमा आफ्नो द्विपक्षीय बैठक स्थलमा यात्रा गर्छन्।

पुटिन डिसेम्बरमा वार्षिक भारत-रुस शिखर सम्मेलनको लागि भारतको भ्रमण गर्ने कार्यक्रम छ। भारतीय प्रधानमन्त्रीले गत जुलाईमा शिखर सम्मेलनको लागि रुसको भ्रमण गरेका थिए। मोदी र पुटिन बीचको भेटघाट र सार्वजनिक रूपमा देखाइएको सौहार्द्यता महत्त्वपूर्ण छ, विशेष गरी भारतीय प्रधानमन्त्रीले जुनदेखि ट्रम्पसँग कुरा नगरेको हुनाले।

अमेरिकाले हालैका हप्ताहरूमा भारतले रुसबाट गर्ने ५६ अर्ब डलरको तेल खरिदलाई लक्षित गरेको छ। जसमा ट्रम्पले अगस्ट ६ मा भारतमा थप २५ प्रतिशत कर लगाएका छन्। यी करहरू अगस्ट २७ देखि लागू भएका छन्। भारतीय सामानहरूमा अब ५० प्रतिशत कर लगाइएको छ। जुन सबै अमेरिकी व्यापारिक साझेदारहरूमध्ये सबैभन्दा उच्च हो।

ह्वाइट हाउसका व्यापार मामिला सहायक पिटर नभारोले भारतलाई रुसको युद्ध मेसिनलाई आर्थिक सहयोग गरेको आरोप लगाएका छन्, द्वन्द्वलाई "मोदीको युद्ध" पनि भनेका छन्। भारतले यी आरोपहरूलाई अस्वीकार गर्दै भनेको छ कि फेब्रुअरी २०२२ मा युद्ध सुरु भएदेखि लगाइएका कडा प्रतिबन्धहरूको बाबजुद पनि अमेरिकाले मस्कोसँग व्यापार सम्बन्ध कायम राखेको छ।

भारत युक्रेनसँग सम्पर्कमा
भारतले युक्रेनसँगको युद्ध अन्त्य गर्न वार्ता र कूटनीतिको लागि आह्वान गरेको छ र किभसँग पनि सम्पर्कमा छ। शनिवार, मोदीले युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीसँग फोनमा कुरा गरे। युक्रेनी राष्ट्रपतिले एक विज्ञप्तिमा भने कि दुई नेताहरूले एससीओमा "आफ्नो अडान समन्वय" गरे।

"यो युद्ध तत्काल युद्ध विराम र आवश्यक शान्तिका साथ समाप्त हुनुपर्छ। यो अडान सबैले बुझेका र समर्थन गरेका छन्। हाम्रा सहरहरू र समुदायहरूले निरन्तर आक्रमणहरूको सामना गरिरहेका बेला शान्तिको बारेमा अर्थपूर्ण कुरा गर्न असम्भव छ," जेलेन्स्कीले एक्समा एक विज्ञप्तिमा भने।

ट्रम्प र पुटिन बीचको अलास्का शिखर सम्मेलन पछि, युक्रेनी राष्ट्रपतिले युद्ध अन्त्य गर्न वार्ता सुरु गर्न रुसी नेतालाई भेट्ने आफ्नो इच्छा पुष्टि गरे। यद्यपि, मस्कोले भनेका छन् कि यस्तो बैठकको लागि आधार अझै पूरा हुने प्रक्रियामा छ।

जेलेन्स्कीले भने, "लगभग दुई हप्ता बितिसकेको छ र यस समयमा जब रुसले कूटनीतिको लागि तयारी गरिरहेको हुनुपर्छ। मस्कोले कुनै सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएको छैन। तिनीहरूले केवल नागरिक निशानाहरूमा निन्दनीय आक्रमण गरे र हाम्रा दर्जनौँ मानिसहरूलाई मारे। म पीडितहरूका परिवार र प्रियजनहरूप्रति प्रधानमन्त्रीको समवेदना व्यक्त गर्दछु।" म यसको लागि उहाँलाई धन्यवाद दिन्छु।”

मोदीको कीभ भ्रमणपछि, अगस्ट २०२४ मा जेलेन्स्कीको भारत भ्रमणमा युक्रेनले पनि काम गरिरहेको छ।