न्यूयोर्क। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रूसबाट तेल आयात गरेकोमा भारतमाथि भन्सार र जरिवाना लगाउन खोजिरहेका बेला, ऊर्जा र रक्षा सम्बन्धको लागि नयाँ दिल्लीको आलोचना गरे पनि मस्कोसँग वाशिंगटनको व्यापार चुपचाप बढिरहेको छ।

द इन्डियन एक्सप्रेसको रिपोर्ट अनुसार, जनवरी र मे २०२५ को बीचमा, रूसबाट अमेरिकी आयात वार्षिक रूपमा २३ प्रतिशतले बढेर २.१ अर्ब डलर पुगेको छ। जसमा मुख्यतया युरेनियम, प्यालेडियम र मल समावेश छन्।

यो वृद्धि पहिले मस्कोमा लगाइएको भारी अमेरिकी प्रतिबन्धहरूको बाबजुद आएको छ। २०२२ मा युक्रेन युद्ध सुरु भएपछि, रूसबाट अमेरिकी आयात २०२१ मा ३० अर्ब डलरबाट घटेर २०२४ सम्ममा केवल ३ अर्ब डलरमा झरेको छ। कच्चा तेल, जुन एक समय रूसबाट अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो आयात थियो। जसको मूल्य २०२१ मा १७ अर्ब डलरभन्दा बढी थियो, लगभग गायब भएको छ। अझै पनि, मल, युरेनियम र प्यालेडियम जस्ता अत्यावश्यक वस्तुहरू ठूलो मात्रामा अमेरिकामा प्रवेश गरिरहेका छन्।

प्रतिवेदनमा उद्धृत अमेरिकी अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार आयोगको तथ्याङ्क अनुसार, अमेरिकाले २०२५ को पहिलो पाँच महिनामा ८०६ मिलियन डलर बराबरको रुसी मल आयात गरेको छ। जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा २१ प्रतिशत र २०२१ को सोही अवधिको तुलनामा ६० प्रतिशतले बढी हो। युरेनियम आयात वार्षिक रूपमा २८ प्रतिशतले बढेर ५९६ मिलियन डलर पुगेको छ। जुन २०२१ को तुलनामा लगभग १५० प्रतिशतले बढी हो।

यद्यपि अमेरिकाले २०२४ मा रूसबाट समृद्ध युरेनियमको आयातमा औपचारिक रूपमा प्रतिबन्ध लगाएको छ। कम्पनीहरूलाई २०२८ सम्म छुटको लागि आवेदन दिन अनुमति दिइएको छ। जुन यो निरन्तर प्रवाहको प्रमुख कारण हो।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतीय सामानहरूमा नयाँ कर लगाउने धम्की दिएपछि र नयाँ दिल्लीले छुट प्राप्त रुसी कच्चा तेलको फाइदा उठाएको आरोप लगाएपछि यो बढ्दो व्यापारको छानबिन भइरहेको छ।

भारतले तीव्र प्रतिक्रिया जनाएको छ। "अमेरिकाले हाम्रो आलोचना गर्दा पनि रुसबाट युरेनियम, प्यालेडियम र मल आयात गर्न जारी राखेको छ," विदेश मन्त्रालय (एमईए) ले सोमबार भन्यो। "भारतको तेल आयात राजनीतिक छनोटमा होइन, आर्थिक आवश्यकतामा आधारित छ।"

विदेश मन्त्रालयले पहिले अमेरिका र युरोपेली देशहरूको आलोचना गरेको थियो र उनीहरूलाई स्पष्ट पाखण्ड भनेको थियो।

२०२४ मा, ईयूले रुससँग €६७.५ बिलियन मूल्यका सामानहरू र €१७.२ बिलियन मूल्यका सेवाहरूको व्यापार गर्‍यो। जुन भारतको कुल व्यापारभन्दा धेरै बढी थियो। रुसी एलएनजीको युरोपेली आयात पनि त्यस वर्ष रेकर्ड १६.५ मिलियन टनमा पुग्यो, जुन युद्धपूर्वको स्तरभन्दा बढी थियो।

"भारतको विपरीत, जसको व्यापार राष्ट्रिय आवश्यकताद्वारा सञ्चालित छ। धेरै पश्चिमी देशहरूले आफ्नै इच्छाले रुससँग व्यापार जारी राख्छन्," विदेश मन्त्रालयले भन्यो।