काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मेक्सिको र युरोपेली सङ्घ (ईयू) को निर्यातमा ३० प्रतिशत थप भन्सार शुल्क लगाउने घोषणा गरेका छन्। शनिबार आफ्नो ’ट्रुथ सोसल’ प्लेटफर्ममा पोस्ट गरिएको औपचारिक पत्रमा ट्रम्पले यी दुवै कर घोषणा आगामी अगस्ट १ देखि लागू हुने उल्लेख गरेका छन्।

ट्रम्पले संयुक्त राज्य अमेरिकामा अवैध लागूपदार्थको प्रवाह नियन्त्रणमा मेक्सिकोको भूमिका अपर्याप्त रहेको र ईयूसँगको व्यापार असन्तुलन लाई कर वृद्धिको मुख्य कारणको रूपमा औँल्याएका छन्।

मेक्सिकोका राष्ट्रपति क्लाउडिया शेनबामलाई लेखेको पत्रमा ट्रम्पले भनेका छन्, "मेक्सिकोले मलाई सीमा सुरक्षित गर्न सहयोग गरिरहेको छ, तर मेक्सिकोले जे गरेको छ, त्यो पर्याप्त छैन। सन् २०२५ अगस्ट १ देखि हामी संयुक्त राज्य अमेरिकामा पठाइएका मेक्सिकोका उत्पादनहरूमा ३० प्रतिशत थप कर लिनेछौँ।" यो नयाँ शुल्क यस वर्षको सुरुमा मेक्सिकोका सामानमा लगाएको २५ प्रतिशत करभन्दा बढी हो। यद्यपि, अमेरिका–मेक्सिको–क्यानडा सम्झौता (यूएसएमसीए) अन्तर्गत संयुक्त राज्य अमेरिका प्रवेश गर्ने उत्पादनहरूलाई भने यसबाट छुट दिइनेछ।

ईयूले ट्रम्पको यो घोषणाको तीव्र आलोचना गर्दै यसले आपूर्ति श्रृङ्खलामा गम्भीर खलल पुर्‍याउने चेतावनी दिएको छ। युरोपेली आयोगकी प्रमुख उर्सुला भोन डेर लेयेनले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै भनिन्, "ईयूको निर्यातमा ३० प्रतिशत कर लगाउँदा एटलान्टिक महासागरका दुवैतर्फका व्यवसाय, उपभोक्ता र बिरामीलाई हानि पुग्ने गरी आवश्यक ट्रान्साटलान्टिक आपूर्ति श्रृङ्खलामा खलल पुग्नेछ।"

उनले अगस्ट १ सम्ममा सम्झौताका लागि काम गर्न तयार रहेको बताउँदै, ईयूको हितको रक्षाका लागि आवश्यक सबै कदम चाल्ने र आवश्यक परेमा समानुपातिक प्रतिकारको उपाय अपनाउने चेतावनी पनि दिएकी छन्। ट्रम्पले अप्रिलमा सार्वजनिक गरेको २० प्रतिशत करको तुलनामा ईयूको यो नयाँ शुल्क निकै बढी हो।

गत जनवरीमा राष्ट्रपतिमा फर्केपछि ट्रम्पले आफ्ना प्रतिस्पर्धी र सहयोगीहरूलाई लक्षित गरी व्यापक कर वृद्धि गर्दै आएका छन्। यसले वित्तीय बजारलाई तहसनहस पारेको छ र विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीको भय बढाएको छ। ट्रम्प प्रशासनले व्यापारिक साझेदारहरूलाई कर लागु हुने मितिभन्दा पहिले नै सम्झौताहरू सुरक्षित गर्न दबाब दिइरहेको छ।

अहिलेसम्म, अमेरिकी अधिकारीहरूले बेलायत र भियतनामसँग दुई वटा सम्झौता मात्र गरेका छन् भने चीनसँग अस्थायी रूपमा प्रतिशोधात्मक (टिट फर ट्याट) करलाई घटाएका छन्। यस हप्ताको सुरुदेखि नै ट्रम्पले २० भन्दा बढी देशलाई पत्र पठाउँदै क्यानडाका लागि ३५ प्रतिशत करसहित प्रत्येकका लागि अद्यावधिक शुल्क लगाउनुभएको छ। यूएसएमसीएको छुट क्यानडाका लागि पनि कायम रहने अपेक्षा गरिएको छ।

ब्रसेल्सले २० प्रतिशत कर फिर्ता हुन नदिन वासिङ्टनसँग सम्झौता गर्न तयार रहेको शुक्रबार जनाएको थियो। ट्रम्पले यस वर्षको सुरुमा स्टिल र आल्मुनियमको आयातमा छुट्टाछुट्टै कर लगाएपछि ईयूले करिब २१ अर्ब युरो बराबरको अमेरिकी सामानमा प्रतिशोधात्मक कर लगाउने तयारी गरेको थियो।

एटलान्टिक काउन्सिलका अन्तर्राष्ट्रिय अर्थशास्त्रका अध्यक्ष जोश लिप्सकीले भने, "सम्झौताका लागि सबै आन्दोलनको बावजुद, यो खतराले ईयू विश्वका लगभग सबै देशजस्तै अनिश्चितताको घेरामा रहेको देखाउँछ। अबको बाटो ईयूले कस्तो प्रतिक्रिया दिन्छ भन्नेमा निर्भर गर्दछ र यो व्यापार युद्धको अहिलेसम्मको सबैभन्दा अनिश्चित क्षणमध्ये एक हो।"