नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले पहिलो पटक आयोजना गरेको नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) टी–२० फ्रेन्चाइज क्रिकेट भव्यपूर्वक सम्पन्न भएको छ । नेपाली खेलाडीहरू विदेशमा गएर व्यवसायीक खेल खेल्न पाउँदा खुशी मनाउने नेपालीका लागि आज क्यानले विदेशी खेलाडीहरू नै नेपालमा ल्याएर खेलाउँदै नेपाली खेलाडीहरूको व्यवसायीक दायरालाई फराकिलो पारेको छ । 

खेलाडीहरूले आफूलाई अब्बल सावित गर्ने अवसर पाएका छन् । बोलकबोलबाट खेलाडीहरू किनबेच हुँदा कुनै प्रदेश, समुदाय केही पनि हेरिएन । क्षमताको आधारमा जो जहाँबाट पनि खेल्ने वातावरण बन्यो । 

यसरी आठ फ्रेन्चाइजी टिमले पहिलो पटक खेलेको यस प्रतियोगिताले नेपाली खेलाडीहरूलाई विश्वमाझ चिनाएको छ । विश्वका दिग्गज खेलाडीहरूसमेत आएर पहिलो संस्करणकै एनपीएलमा खेल्दा नेपालले पनि गौरब गर्ने ठाउँ देखियो । 

राष्ट्रिय टिममा नपरेका नेपाली खेलाडीहरूलेसमेत आफ्नो क्षमताका आधारमा फ्रेन्चाइजी टिममा रहेर दिग्गज विदेशी खेलाडीसँग मैदानमा उत्रदा उनीहरूको पनि मनोबल निकै बढेको छ । ४० वर्षको हाराहारीमा पुगेका अनुभवी खेलाडीहरूले १६ वर्षे नेपाली खेलाडीसँग बाँडेको अनुभवले फाइदा नेपाललाई नै भएको छ । 

भौतिक पूर्वाधारमा निकै पछि रहेको देश भए पनि फेन्चाइजी प्रतियोगिता गर्न क्यानले चाहँदा सम्भव हुने रहेछ भनेर देखाइदिएको छ । यसका लागि क्यान अध्यक्ष चतुरबहादुर चन्द, सचिव एवं पूर्व राष्ट्रिय क्रिकेट टिमका कप्तान पारस खड्कादेखि समग्र क्यान परिवार धन्यवादको पात्र भएको छ । 

साथै फ्रेन्चाइजीलाई भरपूर सहयोग गर्ने दाता तथा फ्रेन्चाइजी मालिकहरू जो क्रिकेटमा भविष्य देखेर लगानी गरिरहेका छन् उनीहरू त झन् बधाई खाने पहिलो हकदार नै बनेका छन् । 

यो प्रतियोगिताले निरन्तरता पाउनका लागि प्रायोजकले जसरी साथ दिएका छन् त्यो भन्दा अझ बढी साथ अबका दिनमा दिनु जरुरी छ । प्रायोजकहरू ग्लोबल आईएमई बैंक, एनसेल, सिद्धार्थ बैंक लगायतले देखाएको आकर्षणले क्रिकेट मोह झन् बढ्ने छ । उनीहरूले सामाजिक उत्तरदायित्व बहन गरी सही लगानी गर्ने हो भने नयाँ पिँढीलाई अझ थप हौसला हुनेछ । 

साथै अब सरकारले कुनै पनि किन्तु परन्तु नभनी क्रिकेटमा लगानी गरोस् । भौतिक पूर्वाधारहरू धेरै भन्दा धेरै बनाओस् । फ्रेन्चाइजी भन्नासाथ ‘घरेलु मैदान’ र ‘घर बाहिरको मैदान’ अर्थात् ‘होम गेम’ र ‘अवे गेम’ हुन्छ । तसर्थ यी फ्रेन्चाइजीलाई अझ मजबुद बनाउने हो भने निजी क्षेत्रको साथ र दाताको सहयोग लिएर हरेक टिमको ‘होम गेम’ हुने गरी आठ ओटा मैदानको जरुरी देखिएको छ । 

दोस्रो संस्करणका लागि आजैदेखि तयारी गर्ने हो भने त्यो असम्भव छैन । लामो समयदेखि धेरैले कल्पना गरेको तर पहिलो पटक पूरा भएको यो फ्रेन्चाइजी प्रतियोगिताले धेरैको ढोका खोलेको हुनुपर्छ । यसलाई मनन गर्दै सरकारले जतिसक्यो छिटो यसको सम्बोधन गर्नुपर्छ । महिला फ्रेन्चाइजी लिगको पनि चर्चा उठ्न थालेको छ । नेपाली महिला क्रिकेटले विश्वकपमा स्थान बनाइरहँदा उनीहरूलाई पनि व्यवसायीक एक्सपोजरको खाँचो छ । क्यानले यसबारेमा पनि सोच्न ढिला गर्नु हुँदैन ।

आज जसरी वेष्ट इन्डिजका लिजेन्ड खेलाडी ब्रायन लारा नेपाली लिग हेर्न आए भोलिको संस्करणमा अझ दिग्गज र चर्चित खेलाडीहरू पनि आउनेमा दुईमत छैन । किनकि नेपाल प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिपूर्ण छ । क्रिकेटलाई खेल पर्यटनसँग जोड्न सके अतिथि सत्कार गरेर नेपाल फुर्सद नहुन सक्छ । यसले खेलकुदमात्र हैन हरेक क्षेत्र चलायमान हुन सक्छ । 

जसरी भारतीय क्रिकेटका गब्बर भनेर चिनिने शिखर धवनले कर्णाली याक्सबाट चार ओटा व्यवसायीक खेल खेलेर माउन्टेन फ्लाइटसमेत लिएर फर्के त्यसले भारतीयसँगै विश्वभरकै क्रिकेटलाई तरङ्ग पैदा गरिदिएको छ । 

साथै स्टार स्पोर्टसमा भएको प्रत्यक्ष प्रशारण अनि अंग्रेजी भाषामा गरिएको कमेन्ट्री र नेपालका बारेमा कमेन्टेटरहरूले खर्चेका प्रशंसाका धेरै वाक्यहरूले नेपाली क्रिकेटको उचाइ एकाएक बढाइदिएको छ । सँगसँगै बाह्य पर्यटकलाई नेपाल भ्रमणको निम्तो पनि भएको छ ।  

अब हामी नेपालीले पनि क्रिकेटलाई एकताको प्रतीकको रुपमा विकास गर्नु महत्वपूर्ण छ । आठ फ्रेन्चाइजी टिमले खेल्दा प्रदेश पिच्छे र टिम पिच्छे आफ्नो टिमलाई समर्थन गर्नु राम्रो देखियो । आफ्नो भेकको टिमलाई समर्थन गरी कीर्तिपुर मैदानमा जानु पनि असाध्यै राम्रो देखियो । 

तर खराब देखियो त केबल आफ्नो टिमको समर्थन गर्दा अर्को टिमलाई गाली गर्नु । अर्को प्रदेशलाई गाली गर्नु अनि हिमाल, पहाड र मधेसको भेकलाई लिएर गाली गर्नु । सामाजिक द्वेष निम्त्याउनु ।

सामाजिक सञ्जालदेखि खेल मैदान बाहिरिसमेत त्यो दृष्य देखिनुले एकले अर्कालाई नस्वीकार्ने पद्धतिको विकास हुनु गलत भएको छ । यसलाई रोक्नुपर्छ । 

नेपाललाई जातजाति, भेषभूषा, धर्म, भेकलाई लिएर द्वन्द्वको रोटी सेक्न खोज्ने धेरै समूह छन् । उनीहरू नेपालीबीच द्वन्द्व फैलाएर आफ्नो उद्धेश्य पूरा गर्न लागिपरेका छन् । त्यस्ता तत्वलाई फैलिन नदिउँ । हामी संयमित बनौँ ।

उक्साहटमा नलागौँ । हामी सम्हालिउँ । हामी नेपाली हुनुमा गर्व गरौँ अनि सबैले सबैलाई सम्मानको दृष्टिले हेरौँ । विश्वले नेपालको विभिन्न दृष्टिकोणले प्रशंसा गरिरहँदा हामी आन्तरिक किचलोमा नफसौँ । 

सरकारले पनि यसलाई सोही अनुसार लेओस् । हरेक नेपालीलाई सुरक्षा दिने जिम्मा सरकारको हो । कसैले गल्ती गर्छ भने कारबाही गर्ने काम उसको हो । तर संरक्षण दिने कामबाट सरकार पन्छिन पाउँदैन । 

सामाजिक सञ्जालमा विकृति छ भने त्यसलाई रोक्ने काम पनि सरकारकै हो । जथाभावी लेख्नेलाई कारबाही गर्नेदेखि लिएर लेख्नै नमिल्ने पनि बनाउन सकिन्छ । प्रायः आरोप प्रत्यारोप फेसबुकमा भएको देखिन्छ । त्यो फेसबुकमा लेखिने गलत शब्दलाई पोष्ट गर्न नै नमिल्ने पनि बनाउन सकिन्छ । फेसबुकले देख्नासाथ त्यस्ता नश्लीय, साम्प्रदायिक सद्भाव भड्किन सक्ने विचारलाई हटाउन सक्छ । 

जसरी सरकारले सद्भाव भड्कियो भनेर टिकटकलाई व्यवस्थित बनाउन सक्छ भने फेसबुकलाई पनि सक्छ । सरकार त्यतातर्फ लागोस् । आफू स्वतन्त्र हुनुपर्छ । सबैले स्वतन्त्रता पाउनु पर्छ । तर आफ्नो स्वतन्त्रताका नाममा कसैको स्वतन्त्रता हनन गर्न पाइन्न । 

अन्त्यमा, एनपीएलकै खेलतर्फ फर्कँदा आसिफ शेर र आरिफ शेख दाजुभाइ हुन् । दुवै छुट्टाछुट्टै टिमबाट खेले । आसिफ सहभागीे जनकपुर बोल्ट्सले उपाधि जित्दा आरिफ शेखको सुदूरपश्चिम रोयल्स उपविजेता बन्यो । 

अझ रोचक त के भने आसिफ र आरिफका बाबुआमा छुट्टाछुट्टै टिमको समर्थनमा रहेर खेल हेर्दा वरिपरिको माहोल कम्ता रोमाञ्चक थिएन । आमा सुदूरपश्चिम र बुबा जनकपुर टिमका समर्थक । 

एनपीएल सफल भएसँगै यहाँ जित नेपालको भएको छ । नेपाली क्रिकेटको भएको छ । तसर्थ सबै मिलेर क्रिकेटलाई अगाडि बढ्न देऔँ । नेपालको जित मनाऔँ ।