नयाँ दिल्ली। जियोस्पेशियल वर्ल्डको रिपोर्ट अनुसार, भारतको भू स्थानिक बजार २०२२ देखि २०३० सम्म १३.४५ प्रतिशतको चक्र वृद्धि वार्षिक वृद्धि दर (सीएजीआर) मा बढेर एक लाख करोड रुपैयाँ पुग्ने छ।

सन् २०३० सम्ममा विश्वव्यापी भू-स्थानिक बजार १०६४ बिलियन अमेरिकी डलर पुग्ने भएकाले भारत महत्त्वपूर्ण खेलाडी बन्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

भू स्थानिक बजार परिभाषा अनुसार भौगोलिक सूचना प्रणाली (जीआईएस), ग्लोबल पोजिसनिङ सिस्टम (जीपीएस), र रिमोट सेन्सिङ जस्ता प्रविधिहरू मार्फत भौगोलिक डेटाको सिर्जना, एकत्रीकरण, विश्लेषण र प्रयोग समावेश गर्ने उद्योग हो।

यसले कम्पनीहरू र संस्थाहरूलाई पृथ्वीको सतहमा स्थानीय सम्बन्धहरू र ढाँचाहरू बुझ्न मद्दत गर्दछ। कृषि, सहरी योजना, वातावरणीय अनुगमन, रसद र रक्षा लगायतका विभिन्न उद्योगहरूमा सूचित निर्णयहरू गर्न।

प्रतिवेदनका अनुसार, जीएनएसएस, जीआईएस, पृथ्वी अवलोकन र सेन्सर प्रविधिहरू लगायत भू स्थानिक प्रविधिहरूमा भएको प्रगतिले वृद्धिलाई अगाडि बढाउनेछ।

प्रतिवेदनले भारतको भौगोलिक विकासमा निजी क्षेत्रको महत्त्वपूर्ण भूमिकालाई पनि जोड दिएको छ।

सञ्जय कुमार सिइओ तथा संस्थापक जियोस्पेशियल वर्ल्डले भने, "यस क्षेत्रमा दिगो वृद्धि हासिल गर्न भारतले स्वदेशी सफ्टवेयर र हार्डवेयरको विकास गर्न, औद्योगिक क्षमता निर्माण गर्न र सार्वजनिक-निजी साझेदारीलाई प्रवर्द्धन गर्न ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ।" प्रतिवेदन अनुसार, २०१९ देखि २०२२ सम्म क्षेत्रले ६.४५ प्रतिशतको सीएजीआरमा बढेको छ र यसले २०२२ देखि २०२५ सम्म १६ प्रतिशतको अनुमानित सीएजीआरको साथ द्रुत वृद्धिको अनुभव गरिरहेको छ।

स्मार्ट सिटी मिसन, पीएम गति शक्ति र सटीक कृषि कार्यक्रम जस्ता सरकारी पहलहरूद्वारा सञ्चालित बजार २०१९ मा १२ हजार करोड रुपैयाँबाट २०२८ सम्ममा ६३ हजार ५ सय करोडमा बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ, रिपोर्टले भन्यो।

थप रूपमा, रिपोर्ट अनुसार भू स्थानिक निर्यात २०१९ मा ११ हजार करोड रुपैयाँबाट २०२८ सम्ममा ३६ हजार ५ सय करोड रुपैयाँ पुग्ने अनुमान गरिएको छ।

प्रतिवेदनमा भनिएको छ कि स्वदेशी प्रविधिको विकास, सार्वजनिक-निजी साझेदारी र आर एन्ड डीमा लक्षित लगानीले भारतको भू स्थानिक र अन्तरिक्ष उद्योगहरूले देश भित्र डिजिटल रूपान्तरण मात्र नभई विश्व स्तरमा पनि भारतलाई भू स्थानिक महाशक्तिको रूपमा। स्थापित गर्नेछ।