काठमाडौँ । अमेरिकी सार्वजनिक कूटनीतिसम्बन्धी उपविदेशमन्त्री सारा बी रोजर्सले नेपालको साहसिक पर्यटन, नवप्रवर्तन र प्रविधिको विकासमा संयुक्त राज्य अमेरिकाले सधैँ सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेकी छन्। 

काठमाडौँमा आयोजित ‘एसेन्ट समिट’ लाई सम्बोधन गर्दै उनले दुई देशबिचको ७९ वर्ष लामो कूटनीतिक सम्बन्ध र पर्वतारोहणको विषय ऐतिहासिक कडी भएको बताएकी हुन्।

उपविदेशमन्त्री रोजर्सले अमेरिकाले आफ्नो स्वतन्त्रताको २५० औँ वार्षिकोत्सव मनाइरहेको सन्दर्भ उल्लेख गर्दै अमेरिकी चरित्र र नेपाली पर्वतारोहणको विरासतमा एउटै प्रकारको साहस र कौतुहलता रहेको बताइन्।

 अमेरिकाको जग नै अन्वेषण र जोखिम मोल्ने साहसले बनेको उल्लेख गर्दै उनले यही भावनाले अमेरिकीहरूलाई नेपालका हिमालहरूसम्म डोर्‍याउने गरेको धारणा राखिन्।

सन् १९६३ मा जिम ह्विटाकरले शेर्पा नवाङ गोम्बूसँग मिलेर सगरमाथाको सफल आरोहण गरी प्रथम अमेरिकी आरोही बनेको ऐतिहासिक क्षणलाई स्मरण गर्दै उनले यसले दुई देशबिचको सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाएको उल्लेख गरिन्। 

उनका अनुसार यस वर्ष मात्र ६७ जना अमेरिकीले सगरमाथा आरोहणको प्रयास गरेका छन्।

नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा अमेरिकाको बलियो उपस्थिति रहेको तथ्य प्रस्तुत गर्दै उनले भनिन् कि सन् २०२३ मा नेपाल भ्रमण गर्ने ११ लाख ५० हजार अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकमध्ये १ लाख १२ हजार अमेरिकी नागरिक रहेका थिए। 

यस आगमनले अमेरिकालाई नेपालको दोस्रो ठूलो पर्यटकीय स्रोत बजार बनाएको छ। अमेरिकी पर्यटकहरूको आगमनले नेपालका पथप्रदर्शक, होटल र स्थानीय समुदायको आर्थिक उत्थानमा प्रत्यक्ष सहयोग पुगेको उनको भनाइ छ।

शिखर सम्मेलनमा बोल्दै रोजर्सले पर्वतारोहण अब केवल हिमाल चढ्ने कुरामा मात्र सीमित नरही यसमा प्रविधि र सुरक्षाको भूमिका महत्त्वपूर्ण भएको बताइन्। 

हिमालय क्षेत्रको विषम परिस्थितिमा प्रविधिको वास्तविक परीक्षण हुने उल्लेख गर्दै उनले ड्रोन प्रविधि, सञ्चार उपकरण र उच्च गुणस्तरका सुरक्षा सामग्रीमा अमेरिकी कम्पनीहरूले नेतृत्व गरिरहेको जानकारी दिइन्।

उनले भनिन्,‘सफलता शिखरमा पुग्नु मात्र होइन, यो कोसँग आरोहण गरिन्छ भन्नेमा पनि निर्भर हुन्छ । विगत ७९ वर्षदेखि अमेरिका नेपालको भरपर्दो सहयात्री रहिआएको छ र आगामी दिनमा पनि यो साझेदारीले नयाँ उचाई लिनेछ ।’

नेपाली आरोहण दलहरूले अमेरिकी प्रविधि र उपकरण प्रयोग गर्दा आरोहण थप सुरक्षित र सफल हुने विश्वास उनले व्यक्त गरिन्। 

नेपालको आर्थिक वृद्धि र दिगो पर्यटनका लागि अमेरिकी लगानी र प्रविधि हस्तान्तरण जारी रहने उल्लेख गर्दै उनले नेपाललाई एक भरपर्दो साझेदारको रूपमा साथ दिने कुरा पुनः पुष्टि गरेकी छन्।