काठमाडौँ ।  मध्यपूर्वमा जारी तनाव र युद्ध अन्त्यका लागि अमेरिका र इरानबिच नयाँ सम्झौताको खाका तयार भइरहेका चर्चाबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको अभिव्यक्ति सार्वजनिक भएको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्ना कूटनीतिक प्रतिनिधि तथा वार्ताकारहरूलाई इरानसँग ‘हतारमा सम्झौता नगर्न’ निर्देशन दिएको बताएका छन्। समय अमेरिकाको पक्षमा रहेकाले वार्तालाई व्यवस्थित र रचनात्मक ढङ्गले अगाडि बढाउनुपर्ने र यस प्रक्रियामा कुनै पनि गल्ती हुन नहुने उनको भनाइ छ।

आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’ मार्फत राष्ट्रपति ट्रम्पले तत्कालीन राष्ट्रपति बाराक ओबामाको पालामा सन् २०१५ मा इरानसँग गरिएको आणविक सम्झौताको आलोचना गरेका छन्। उनले उक्त सम्झौतालाई अमेरिकी इतिहासकै ‘सबैभन्दा खराब सम्झौता’ को संज्ञा दिँदै त्यसले इरानलाई आणविक हतियार बनाउने सीधा बाटो खोलिदिएको आरोप लगाएका छन्। ट्रम्पले वर्तमान सरकारले इरानसँग गरिरहेको वार्ता र सम्झौताको ढाँचा विगतको भन्दा बिल्कुलै फरक र सुरक्षित हुने दाबी गरेका छन्।

ट्रम्पले स्पष्ट पारेका छन् कि जबसम्म नयाँ सम्झौताको पूर्ण टुङ्गो लाग्दैन, त्यसको आधिकारिक प्रमाणीकरण हुँदैन र अन्तिम हस्ताक्षर हुँदैन, तबसम्म इरानमाथि लगाइएको अमेरिकी आर्थिक नाकाबन्दी र घेराबन्दी अभियान पूर्ण शक्ति र प्रभावका साथ जारी रहनेछ।

गत फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको अमेरिका–इजरायलको संयुक्त सैन्य कारबाहीको जवाफमा इरानले विश्वकै आर्थिक रूपमा महत्त्वपूर्ण जलमार्ग 'स्ट्रेट अफ हर्मुज' मा व्यावसायिक जहाजहरूको आवतजावत ठप्प पारेको थियो। त्यसकै प्रतिशोधस्वरूप अमेरिकाले गत अप्रिल १३ देखि इरानी बन्दरगाहहरूमा कडा नाकाबन्दी लगाएको हो।

अमेरिका र इरानबिच सम्झौताको तयारी भइरहँदा वासिङ्टनको राजनीतिक वृत्तमा भने यसको द्विदलीय (डेमोक्र्याट र रिपब्लिकन दुवैतर्फबाट) विरोध सुरु भएको छ। धेरै वर्तमान तथा पूर्व सांसद एवं अधिकारीहरूले सम्झौताका कथित बुँदाहरू र सर्तहरूको आलोचना गरिरहेका छन्।

ह्वाइट हाउसले सम्झौताका आधिकारिक सर्तहरू गोप्य राखेको भए पनि इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बघाईले भने दुवै पक्ष १४ वटा धाराहरू समेटिएको एक प्रकारको ‘समझदारी पत्र’ को अन्तिम तयारीमा पुगेको जानकारी सरकारी टेलिभिजनमार्फत गराएका छन्। तर, अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले भने इरानलाई कुनै पनि हालतमा आणविक हतियार वा आणविक बम विकास गर्न वा हासिल गर्न नदिने आफ्नो पुरानै अडान दोहोर्‍याउँदै दुवै पक्षले पर्याप्त समय लिएर मात्र सही निर्णयमा पुग्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।