काठमाडौँ । इरान र अमेरिकाबीचको कूटनीतिक गतिरोध अन्त्य गर्ने प्रयासस्वरूप इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघची सोमबार रूसको सेन्ट पिटर्सबर्ग पुगेका छन्। 

क्षेत्रीय मध्यस्थताका प्रयासहरू दबाबमा परिरहेका बेला अराघचीले रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम रहेको छ। 

तेहरान र वासिङ्टनबीच प्रत्यक्ष संवाद ठप्प रहेको अवस्थामा इरानले मस्कोमार्फत सहमतिको सम्भावित बाटो खोज्न खोजेको देखिन्छ।

यसअघि ओमान र पाकिस्तानको भ्रमण गरेका अराघचीको कूटनीतिक दौडधुपबीच इस्लामाबादमा हुने भनिएको दोस्रो चरणको वार्ता भने अन्तिम समयमा स्थगित भएको थियो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्ना दूतहरूको पाकिस्तान भ्रमण रद्द गरेपछि वार्ताको प्रक्रिया अवरुद्ध भएको हो। यद्यपि, इरानले पाकिस्तानमार्फत अमेरिकासमक्ष आणविक मुद्दा र हर्मुज जलमार्गका बारेमा आफ्ना 'लक्ष्मण रेखा' स्पष्ट पार्दै लिखित सन्देश पारेको छ।

इरानले हर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्ने र युद्ध अन्त्य गर्ने प्रस्ताव अघि सारेको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्। इरानले यस जलमार्गमा नाकाबन्दी लगाएपछि विश्वभर तेल, ग्यास र मलको आपूर्तिमा समस्या उत्पन्न भई मूल्यवृद्धि बढेको छ, जसले विशेष गरी विकासशील राष्ट्रहरूमा खाद्य असुरक्षाको जोखिम निम्त्याएको छ। अमेरिकाले पनि इरानी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी लगाएर दबाब बढाइरहेको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले वार्ताका ढोकाहरू बन्द नभएको उल्लेख गर्दै इरानले चाहेमा अमेरिकासँग प्रत्यक्ष सम्पर्क गर्न सक्ने बताएका छन्। नोभेम्बरमा हुने मध्यावधि चुनावको पूर्वसन्ध्यामा बढ्दो इन्धन मूल्य र युद्धप्रतिको नकारात्मक जनमतका कारण ट्रम्पमाथि पनि कूटनीतिक निकास खोज्न घरेलु दबाब बढ्दै गएको छ।

इरान–अमेरिका खिचातानीकै बीच इजरायल र हिजबुल्लाहबीच लेबनानमा युद्धविराम उल्लङ्घनका घटनाहरू बढेका छन्। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले इरान समर्थित समूहहरूविरुद्धको कारबाही जारी रहने बताएका छन्। दक्षिणी लेबनानमा इजरायली आक्रमणबाट महिला र बालबालिकासहित १४ जनाको मृत्यु भएपछि यो क्षेत्र थप अशान्त बनेको छ।