ऊर्जा पूर्वाधारमा इरानी आक्रमण, विश्व बजारमा ग्यास र धातुको मूल्यमा उछाल
हाम्रा कुरा
प्रकाशित २०८२ फागुन १९ मंगलबार
2.5k
Shares
काठमाडौँ । अमेरिका र इजरायलसँग जारी युद्धको पृष्ठभूमिमा इरानले आफ्नो आक्रमणको दायरा विस्तार गर्दै खाडी क्षेत्रका ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गरेपछि तेल तथा ग्यास आपूर्तिमा नयाँ अनिश्चितता देखिएको छ। मङ्गलबार कतार, ओमान र संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) मा भएका आक्रमणले उत्पादन र भण्डारण संरचनामा असर पारेका छन् भने अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्धनको मूल्यसमेत उकालो लागेको छ।
कतारको राज्य सञ्चालित 'कतार इनर्जी' ले इरानी आक्रमणका कारण आफ्ना दुई ग्यास प्रशोधन प्लान्ट प्रभावित भएको जनाएको छ। ड्रोन हमलापछि युरिया, पोलिमर, मेथनोल र एल्युमिनियमजस्ता पदार्थहरूको उत्पादन रोकिएको छ। यस घोषणासँगै लन्डन मेटल एक्सचेन्जमा एल्युमिनियमको मूल्य तत्काल करिब दुई प्रतिशतले बढेको छ। विश्वकै प्रमुख तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) निर्यातक कतारले सुरक्षा कारण देखाउँदै उत्पादन अस्थायी रूपमा स्थगित गरेपछि युरोपेली बजारमा ग्यासको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ।
ओमानको पूर्वी तटमा रहेको डुकम बन्दरगाहमा मङ्गलबार धेरै ड्रोनहरूले निशाना बनाएका छन्। सुरक्षा स्रोतका अनुसार आक्रमणबाट मानवीय क्षति नभए पनि संरचनामा केही क्षति पुगेको छ। इरान र अमेरिकाबीच मध्यस्थकर्ताको भूमिका निभाउँदै आएको ओमानमाथि तीन दिनभित्र भएको यो दोस्रो आक्रमण हो।
यसैगरी, संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) को फुजैराहस्थित तेल भण्डारण क्षेत्रमा खसालिएको ड्रोनको भग्नावशेष खस्दा आगलागी भएको छ। फुजैराह मिडिया कार्यालयले आगो नियन्त्रणमा लिइएको र सञ्चालन पुनः सुरु भएको जानकारी दिएको छ। युएईले युद्ध सुरु भएयता आफूमाथि ८०० भन्दा बढी ड्रोन र करिब २०० मिसाइल प्रहार भएको दाबी गरेको छ।
कतारको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता माजेद अल अन्सारीले मङ्गलबार इरानी क्षेप्यास्त्रले दोहा विमानस्थललाई निशाना बनाएको तर सेनाले त्यसलाई आकाशमै खसालिदिएको बताए। इरानले सोमबार नै साउदी अरब, युएई र कतारजस्ता अमेरिकी सहयोगी देशहरूका पूर्वाधारलाई लक्ष्य बनाउने सङ्केत दिएको थियो।
अन्तर्राष्ट्रिय बजार विश्लेषकहरूले ऊर्जा आपूर्तिमा देखिएको यो अवरोधले विश्व अर्थतन्त्रमा थप दबाब सिर्जना गर्ने बताएका छन्। आइएनजी बैंकका विश्लेषकहरूका अनुसार खाडी क्षेत्रमा विश्वको करिब ८ प्रतिशत एल्युमिनियम उत्पादन केन्द्रित छ र आपूर्ति मार्ग हर्मुज जलडमरूमध्यमा निर्भर छ।
यसैबीच, इरानको रिभोल्युसनरी गार्ड्सका एक जनरलले हर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै आवागमन गर्ने कुनै पनि जहाज जलाइदिने चेतावनी दिएका छन्। विश्व ऊर्जा आपूर्तिका लागि मुटु मानिने यो मार्गमा अस्थिरता बढेमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा थप उथलपुथल आउने आकलन गरिएको छ।