नयाँ दिल्ली । भारतले व्यापार वार्तामा अमेरिकालाई आफ्नो अन्तिम प्रस्ताव प्रस्तुत गरेको छ। भारतले भारतमा लगाइएको कुल ५० प्रतिशत कर १५ प्रतिशतमा घटाउन र रूसी कच्चा तेल खरिदमा लगाइएको थप २५ प्रतिशत जरिबाना पूर्ण रूपमा हटाउन चाहन्छ । 

दुई देशहरूबीच जारी यी वार्ताहरूले नयाँ वर्षमा ठोस निर्णय लिने अपेक्षा गरिएको छ । दुई देशहरूबीच व्यापक द्विपक्षीय व्यापार सम्झौतामा वार्ता भइरहेको छ। वाणिज्य सचिव राजेश अग्रवालले चाँडै सम्झौता हुन सक्ने बताएका छन्, यद्यपि उनले कुनै विशेष समयसीमा दिएनन् ।

यस हप्ता  भारतीय र अमेरिकी व्यापार टोलीहरू दिल्लीमा भेटे। दुई मुद्दाहरूमा वार्ता भइरहेको छ: एउटा प्रमुख र स्थायी व्यापार सम्झौता र अमेरिकाले भारतमाथि लगाएको ५० प्रतिशत कर हटाउन वा घटाउनको लागि एउटा रूपरेखा सम्झौता।

यदि अमेरिकाले भारतको प्रस्ताव स्वीकार गर्छ भने  

यदि अमेरिकाले भारतमाथि लगाइएको ५० प्रतिशत करलाई १५ प्रतिशतमा घटाउँछ र रूसबाट तेल खरिद गर्दा २५ प्रतिशत जरिबाना हटाउँछ भने भारतीय सामानहरू अमेरिकामा सस्तो हुनेछन्, जसले गर्दा त्यहाँ हाम्रो निर्यात बढ्नेछ ।

भारतीय कम्पनीहरूलाई फाइदा हुनेछ, थप अर्डरहरू प्राप्त हुनेछन्, र रोजगारीका अवसरहरू बढ्न सक्छन्।

भारतमा थप डलर प्रवाह हुनेछ, जसले गर्दा अर्थतन्त्र बलियो हुनेछ।

भारतले रूसबाट डर बिना सस्तो तेल किन्न सक्षम हुनेछ, जसले पेट्रोल र डिजेलको मूल्य नियन्त्रणमा राख्नेछ।

दुई देशहरू बीचको सम्बन्धमा सुधार हुनेछ र भविष्यमा एक प्रमुख व्यापार सम्झौता सजिलो हुनेछ।

यदि अमेरिकाले भारतको प्रस्ताव स्वीकार गर्दैन भने

यदि अमेरिकाले शुल्क घटाउँदैन र जरिबाना लगाउन जारी राख्छ भने, तब भारतीय सामानहरू अमेरिकामा महँगो रहनेछन्, जसले गर्दा हाम्रो बिक्री घट्ने सम्भावना छ।

केही उद्योगहरूमा दबाब पर्नेछ, नाफा घट्न सक्छ र रोजगारी प्रभावित हुन सक्छ।

रूसबाट तेल खरिद गर्नु महँगो वा गाह्रो हुनेछ, जसले गर्दा इन्धनको मूल्य बढ्न सक्छ।

दुई देशबीचको तनाव बढ्न सक्छ र व्यापार सम्झौतामा ढिलाइ हुन सक्छ।

रूसी तेल खरिदका कारण २५ प्रतिशत कर

अमेरिकाले भारतमा कुल ५० प्रतिशत कर लगाएको छ। यसमध्ये २५ प्रतिशत भनेको "पारस्परिक (टिट-फर-ट्याट) कर" हो, जबकि २५ प्रतिशत रूसी तेल खरिदका कारण हो। अमेरिकाले भन्छ कि यसले रूसलाई युक्रेनमा युद्ध जारी राख्न मद्दत गरिरहेको छ। भारत भन्छ कि यो जरिवाना अनुचित छ र तुरुन्तै हटाउनु पर्छ।

रूसी तेल खरिदमा गिरावट आउन सक्छ

आशावादी हुनुको एउटा कारण जनवरीको तथ्याङ्कले भारतको रूसी तेल आयातमा उल्लेखनीय गिरावट देखाउन सक्छ। नोभेम्बर २१ देखि, दुई प्रमुख रूसी तेल कम्पनीहरू, रोसनेफ्ट र लुकोइलमाथि अमेरिकी प्रतिबन्धहरू लगाइएको छ। यसपछि, रूसबाट भारतको तेल आयात घट्न थालेको छ।

रोयटर्सको रिपोर्ट अनुसार, भारतको रूसी तेल आयात नोभेम्बरमा प्रति दिन लगभग १.७७ मिलियन ब्यारेलबाट घटेर डिसेम्बरमा लगभग १.२ मिलियन ब्यारेलमा झरेको छ।

यो संख्या भविष्यमा प्रति दिन १० लाख ब्यारेलभन्दा कम हुन सक्छ। युक्रेन युद्ध पछि, भारत रूसको सबैभन्दा ठूलो तेल खरिदकर्ता बन्यो, यो दाबी ट्रम्प प्रशासनले बारम्बार प्रश्न उठाउँदै आएको छ।

अमेरिकी अधिकारीहरूले आरोप लगाएका छन् कि भारतले रूसबाट तेल खरिद गरेर युक्रेनमाथि आक्रमण गर्न अप्रत्यक्ष रूपमा आर्थिक सहयोग गरिरहेको छ।