काठमाडौँ । चीनका सहरहरूले पहिलोपटक विश्वका शीर्ष दस वैज्ञानिक अनुसन्धान केन्द्रमध्ये आधाभन्दा बढी (छ स्थान) सुरक्षित गरेका छन्। ‘नेचर इन्डेक्स सन् २०२५ साइन्स सिटिज’ परिशिष्टका अनुसार सन् २०२३ मा शीर्ष दसमा चीनका पाँच सहर रहेकामा सन् २०२४ मा छ पुगेका छन्, जसले गर्दा शीर्ष दसमा चीनले पहिलोपटक बहुमत पाएको हो।
यो प्रतिवेदनले सन् २०१५ देखि २०२४ सम्म प्रकाशित वैज्ञानिक लेखहरूको आधारमा ‘सेयर’ नामक सूचक प्रयोग गरी प्रत्येक सहरको योगदान मापन गरेको छ। सूचकका अनुसार विश्वका शीर्ष विज्ञान सहरहरूमा बेइजिङ, साङ्घाइ, नान्जिङ, ग्वाङ्झाउ, वुहान र हाङ्झाउ समावेश छन् भने अमेरिकाका न्यूयोर्क क्षेत्र, बोस्टन क्षेत्र, सान फ्रान्सिस्को खाडी क्षेत्र र बाल्टिमोर–वासिङ्टन क्षेत्र मात्र शीर्ष दसभित्र परेका छन्।
बेइजिङको समायोजित वैज्ञानिक योगदान सन् २०२३ देखि २०२४ बीच ९ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको छ, जबकि साङ्घाइले २० प्रतिशतको उल्लेख्य वृद्धि हासिल गरेको छ। यसको विपरीत, प्रतिवेदनले शीर्ष दसमा रहेका अमेरिकी सहरहरूको संयुक्त योगदान घटेको उल्लेख गरेको छ। प्रतिवेदनले चीनले वैज्ञानिक क्षेत्रको अग्रता विस्तार गर्दै गएको र अमेरिकाको प्रभाव क्रमशः कमजोर हुँदै गएको प्रवृत्ति झल्किने निष्कर्ष निकालेको छ।
विषयगत क्षेत्रमा हेर्दा, रसायन, भौतिक विज्ञान तथा पृथ्वी–पर्यावरण विज्ञानजस्ता प्रमुख क्षेत्रहरूमा चीनका सहरहरू अग्रस्थानमा छन्। पहिलोपटक रसायन क्षेत्रमा शीर्ष दसै स्थान चीनले हात पारेको छ। अन्य दुई विषयमा पनि छ–छ स्थान चीनका सहरहरूले ओगटेका छन् र ती तीनै क्षेत्रमा बेइजिङ विश्वको एक नम्बरमा रहेको छ।
