काबुल। भारतले गत महिना पानीको मुद्दामा अफगानिस्तानसँगको निरन्तर सहयोगलाई प्रकाश पारेको छ र सलमा बाँधलाई दुई देशहरू बीचको यो लामो समयदेखिको साझेदारीको "उत्कृष्ट उदाहरण" को रूपमा वर्णन गरेको छ।

नयाँ दिल्लीमा आयोजित साप्ताहिक मिडिया ब्रीफिंगलाई सम्बोधन गर्दै, विदेश मन्त्रालय (एमईए) का प्रवक्ता रणधीर जैसवालले अफगानिस्तानका विदेशमन्त्री मौलवी अमिर खान मुत्ताकीको हालैको भारत भ्रमणलाई उल्लेख गर्दै संयुक्त वक्तव्यले जलविद्युत परियोजनाहरू सहित जलस्रोतको दिगो व्यवस्थापनको लागि अफगानिस्तानको प्रयासलाई समर्थन गर्न भारतको तत्परतालाई जोड दिएको बताए।

कुनार प्रान्तमा बाँध निर्माणको लागि भारतले आर्थिक सहयोग गर्ने विचार गरेको बारेमा सोधिएको प्रश्नको जवाफमा जैसवालले भने, "अफगानिस्तानका विदेशमन्त्रीले हालै भारतको भ्रमण गर्नुभएको थियो। यस भ्रमणको क्रममा, हामीले दुई देशहरू बीच संयुक्त वक्तव्य जारी गर्‍यौँ। यो विशेष संयुक्त वक्तव्यले स्पष्ट रूपमा जोड दिन्छ कि भारत जलविद्युत परियोजनाहरू सहित जलस्रोतको दिगो व्यवस्थापनतर्फ निर्देशित अफगानिस्तानका सबै प्रयासहरूलाई समर्थन गर्न तयार छ।"

उनले थपे, "तपाईँलाई थाहा होला कि दुई देशबीच पानीको मामिलामा सहकार्यको लामो इतिहास छ। उदाहरणका लागि, सलमा बाँध यस सहयोगको एक उत्तम उदाहरण हो, जसलाई आज भारत-अफगानिस्तान मैत्री बाँध भनिन्छ।"

जयस्वालको यो भनाइ हालै काबुलले कुनार नदीमा "सकेसम्म चाँडो" बाँध बनाउने योजना घोषणा गरेपछि आएको हो, जसले इस्लामाबादमा असहजता निम्त्याउने सम्भावना छ।

एक्समा साझा गरिएको एक विज्ञप्तिमा, तालिबानका उप सूचना मन्त्री मुहाजेर फराहीले भने, "महामहिम अमिर अल-मुमिनीन (तालिबानका सर्वोच्च नेता मौलवी हिबतुल्लाह अखुन्दजादालाई उल्लेख गर्दै) ले पानी तथा ऊर्जा मन्त्रालयलाई कुनार नदीमा जतिसक्दो चाँडो बाँध निर्माण सुरु गर्न र विदेशी कम्पनीहरूको प्रतीक्षा नगरी स्वदेशी कम्पनीहरूसँग सम्झौता गर्न निर्देशन दिएका छन्।"

चित्रल नदी, जसलाई अफगानिस्तानमा कुनार नदी पनि भनिन्छ, उत्तरी पाकिस्तान र पूर्वी अफगानिस्तानमा ४८० किलोमिटर लामो नदी हो। यो नदी पाकिस्तानको गिलगिट-बाल्टिस्तान र चित्रालको सिमानामा रहेको चियान्टार हिमनदीबाट उत्पत्ति हुन्छ। यो अरन्डुमा अफगानिस्तानमा प्रवेश गर्छ। जहाँ यसलाई कुनार नदी भनेर चिनिन्छ। त्यसपछि यो अफगानिस्तानको नान्गारहार प्रान्तको काबुल नदीमा मिल्छ। यो नदी प्रणाली हिन्दुकुश पर्वतबाट पग्लिएका हिमनदी र हिउँबाट भरिन्छ।

अक्टोबर १० मा, भारत र अफगानिस्तानले दिगो पानी व्यवस्थापनको महत्त्वमा जोड दिए र काबुलको ऊर्जा आवश्यकताहरू पूरा गर्ने उद्देश्यले जलविद्युत परियोजनाहरूमा सहकार्य गर्न सहमत भए।

विदेशमन्त्री (एमईए) एस जयशंकर र उनका अफगान समकक्षी मुत्ताकी बीचको वार्तापछि जारी गरिएको संयुक्त विज्ञप्तिमा भनिएको छ, "हेरातमा भारत-अफगानिस्तान मैत्री बाँध (सलमा बाँध) को निर्माण र मर्मत सम्भारमा भारतको सहयोगको कदर गर्दै, दुवै पक्षले दिगो पानी व्यवस्थापनको महत्त्वमा पनि जोड दिए र अफगानिस्तानको ऊर्जा आवश्यकताहरू पूरा गर्ने र यसको कृषि विकासलाई समर्थन गर्ने उद्देश्यले जलविद्युत परियोजनाहरूमा सहकार्य गर्न सहमत भए।"