काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सोमबार इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुसँगको सहमतिमा गाजा युद्ध अन्त्य गर्ने र बाँकी बन्धकहरूलाई मुक्त गर्ने उद्देश्यसहित २०–बुँदे शान्ति योजना प्रस्तुत गरेका छन्। रक्तपातपूर्ण द्वन्द्वप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै ट्रम्पले हमास लडाकूहरू निकै कमजोर भएको र उनीहरूसँग यो प्रस्ताव स्वीकार गर्नुबाहेक विकल्प नरहेको बताएका छन्। प्रधानमन्त्री नेतान्याहुले समेत योजना अस्वीकार भएमा इजरायलले आफैँले अन्तिम कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका छन्।

कतारका प्रधानमन्त्री र इजिप्टका गुप्तचर प्रमुखमार्फत यो योजना हमासलाई प्रस्तुत गरिएको छ, जसलाई हमास वार्ताकारहरूले 'राम्रो विश्वासका साथ' अध्ययन गरिरहेको जनाइएको छ।

योजनाअनुसार, इजरायलले स्वीकृति दिएलगत्तै ७२ घण्टाभित्र हमासले सबै बन्धकहरू मुक्त गर्नुपर्नेछ। इजरायलले यसको बदलामा सयौँ प्यालेस्टिनी कैदीहरूलाई रिहा गर्नेछ, जसमा आजीवन कारावास भोगिरहेका कैदी पनि समावेश हुनेछन्। साथै, बन्धक मुक्त भएपछि शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वमा प्रतिबद्ध हमास सदस्यहरूलाई माफी दिइने र गाजा छोड्न चाहनेलाई सुरक्षित मार्ग उपलब्ध गराइने प्रावधान पनि राखिएको छ।

कब्जा गरिएको पश्चिम किनारको प्यालेस्टिनी सरकारले यो योजनाको स्वागत गरेको छ। इजिप्ट, जोर्डन, इन्डोनेसिया, पाकिस्तान, टर्की, कतार, साउदी अरेबिया र संयुक्त अरब इमिरेट्सजस्ता प्रमुख अरब तथा इस्लामिक राष्ट्रहरूले संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै ट्रम्पको पहलको प्रशंसा गरेका छन्।

यद्यपि, दीर्घकालीन शान्तिको आधार मानिने प्यालेस्टिनी राज्यको प्रश्न प्रस्तावमा प्रष्ट उल्लेख नगरिएको भन्दै आलोचना पनि गरिएको छ। विगतका वार्तामा अस्वीकार्य मानिँदै आएको हमासको निःशस्त्रीकरणको सर्त यसपटक योजनामा समावेश गरिएको छ। योजना सफल बनाउन ट्रम्पको नेतृत्वमा र पूर्व बेलायती प्रधानमन्त्री टोनी ब्लेयरलाई समेत समावेश गरी अस्थायी प्रशासकीय समिति गठन गरिनेछ।

कट्टर गठबन्धन साझेदारहरूले हमासको पूर्ण उन्मूलनको माग गरिरहेकाले यो प्रस्तावबारे नेतान्याहु सरकारभित्रै दबाब कायम छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले योजना सफल नभएमा हमासविरुद्ध थप इजरायली कारबाहीमा आफ्नो ‘पूर्ण समर्थन’ रहने आश्वासन दिएका छन्।

यसबीच प्रधानमन्त्री नेतान्याहुले कतारमा भएको इजरायली आक्रमणप्रति खेद व्यक्त गरेका छन्, जसलाई ह्वाइट हाउसले कतारी प्रधानमन्त्रीले स्वीकार गरेको जानकारी दिएको छ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घ महासभाको साइडलाइनमा अरब तथा इस्लामिक नेतासँग छलफलपछि ट्रम्पले यो सम्झौतालाई मध्यपूर्वमा स्थायी शान्ति र समृद्धिको नयाँ युगको सुरुआत बनाउने अवसरका रूपमा चित्रण गरेका छन्। उनले "प्यालेस्टिनीहरूलाई आफ्नो भाग्यको जिम्मेवारी लिन चुनौती" समेत दिएका छन्।