न्यूयोर्क। डिसेम्बर २०२४ मा, चीन र संयुक्त राज्य अमेरिकाका वरिष्ठ अधिकारीहरू जेनेभामा एक गोप्य बैठकमा भेला भए जुन दुई देशहरू बीच बढ्दो साइबर द्वन्द्वमा एक निर्णायक क्षण थियो। गोप्यताले ढाकिएको यो गोप्य आदानप्रदान त्यस बेलादेखि साइबर सुरक्षा र ताइवान वरपरको भूराजनीतिक तनावको बारेमा छलफलको केन्द्रबिन्दु बनेको छ। चीनको विदेश मन्त्रालयका एक उच्च पदस्थ साइबर अधिकारीले अमेरिकी पूर्वाधारलाई लक्षित गरी साइबर आक्रमणको शृङ्खलामा बेइजिङको संलग्नता रहेको सङ्केत गर्ने टिप्पणी गरेको वार्तासँग परिचित स्रोतहरूले बताएका छन्। यी टिप्पणीहरूलाई साइबर युद्ध र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीति बीचको बढ्दो सम्बन्धलाई रेखाङ्कित गर्दै, एउटा पर्दाको खतराको रूपमा व्याख्या गरिएको थियो।

वाल स्ट्रिट जर्नलले पहिलो पटक रिपोर्ट गरेको उक्त बैठकको अध्यक्षता बाइडेन प्रशासनका साइबर र डिजिटल नीतिका लागि विशेष दूत नेट फिकले गरेका थिए। दुवै देशका एक दर्जनभन्दा बढी प्रतिनिधिहरू उपस्थित थिए, जसमा विदेश विभाग, राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्, पेन्टागन र गुप्तचर एजेन्सीहरूका वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीहरू समावेश थिए। चिनियाँ प्रतिनिधिहरूले राज्य-प्रायोजित ह्याकिङलाई स्पष्ट रूपमा स्वीकार नगरे पनि, उनीहरूको भनाइलाई साइबर सञ्चालनमा बेइजिङको भूमिकाको स्वीकृतिको रूपमा हेरिएको थियो। यो मौन स्वीकृतिले साइबर आक्रमणहरू विशेष गरी ताइवानमा व्यापक द्वन्द्वमा परिणत हुने सम्भावनाको बारेमा चिन्ता बढाएको छ।

छलफलको केन्द्रमा "भोल्ट टाइफुन" थियो, जुन एक परिष्कृत ह्याकिङ अपरेसन थियो जुन २०२३ देखि अमेरिकी निगरानीमा छ। अभियानले बन्दरगाह, पानी प्रणाली, विमानस्थल र पावर ग्रिडहरू लगायत नागरिक पूर्वाधारलाई लक्षित गरेको थियो। जसले गर्दा ताइवान द्वन्द्वको घटनामा रसद र सञ्चारमा बाधा पुर्‍याउने सम्भावनाको बारेमा चिन्ता व्यक्त गरिएको थियो। चीनले यस्ता आक्रमणहरूको जिम्मेवारी दुष्ट आपराधिक समूहहरूलाई दिएको विगतका उदाहरणहरू भन्दा फरक, जेनेभा बैठकका अधिकारीहरूले यी अपरेसनहरूलाई ताइवानलाई अमेरिकी सैन्य सहायता विरुद्धको बदलाको उपायको रूपमा प्रस्तुत गरे। कथामा आएको यो परिवर्तनले चीनको साइबर रणनीतिलाई अझ बढी जानाजानी र फराकिलो भूराजनीतिक उद्देश्यहरूसँग मिल्दोजुल्दो बनाउने कुरामा वृद्धि भएको प्रतिबिम्बित गर्दछ।

परिस्थितिको जटिलतामा थप जोड दिने अर्को चिनियाँ साइबर अभियानको खुलासा थियो। जसलाई "साल्ट टाइफुन" भनिन्छ। यो अभियानले एटीएन्डटी र भेरिजोन जस्ता प्रमुख अमेरिकी दूरसञ्चार प्रदायकहरूमा घुसपैठ गर्‍यो। जसले गर्दा वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीहरू र राजनीतिज्ञहरूको कल र टेक्स्टहरू निगरानी गर्न सम्भव भयो। यी अभियानहरूको चौडाइ र गहिराइले साइबर क्षेत्रमा चीनको महत्त्वाकाङ्क्षाका साथै महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारमा कमजोरीहरूको शोषण गर्ने क्षमतालाई उजागर गर्दछ।

यी खुलासाहरूको प्रभाव दूरगामी छ। आगामी ट्रम्प प्रशासनले सैन्य साइबर अपरेसनहरू विस्तार गर्ने र सङ्घीय साइबर सुरक्षा ढाँचाको पुनर्मुल्याङ्कन गर्ने जस्ता उपायहरू विचार गर्दै अमेरिकी साइबर सुरक्षालाई बलियो बनाउने कुरालाई प्राथमिकतामा राखेको बताइएको छ। जेनेभा बैठकमा प्रत्यक्ष टिप्पणी गर्न अस्वीकार गर्दै विदेश विभागले चीनको साइबर गतिविधिहरू विरुद्ध आफ्नो अडानलाई पुनः पुष्टि गर्दै एक विज्ञप्ति जारी गर्‍यो। "हामीले जनवादी गणतन्त्र चीनलाई स्पष्ट पारेका छौँ कि हामी उनीहरूको दुर्भावनापूर्ण साइबर अपरेसनहरूको प्रतिरोध गर्न कदम चाल्नेछौँ," विज्ञप्तिमा भनिएको छ, जसले अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षाको लागि खतराको गम्भीरतालाई जोड दिएको छ।

चीनले आफ्नो तर्फबाट यी आरोपहरूलाई निराधार बताएको छ। वासिङ्टनस्थित चिनियाँ दूतावासले साइबर आक्रमणको रिपोर्टलाई गलत सूचनाको रूपमा वर्णन गरेको छ र अमेरिकाले बेइजिङलाई बदनाम गर्न झूटा दाबी गरेको आरोप लगाएको छ। यद्यपि, यो अस्वीकारले चिनियाँ राज्यको बढ्दो साइबर क्षमताहरूको बारेमा चिन्ताहरूलाई कम गर्न थोरै मात्र गर्छ। सेन्टिनेलवनका साइबर सुरक्षा विश्लेषक डकोटा केरी जस्ता विज्ञहरूले यस्ता आक्रमणहरूको कुनै पनि मौन अनुमोदन चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको समर्थनमा हुने सम्भावना रहेको उल्लेख गरेका छन्। केरीले सुझाव दिन्छन् कि बेइजिङले ताइवानलाई भविष्यमा अमेरिका-चीन द्वन्द्वको सम्भावित द्वन्द्वको रूपमा हेर्छ, र वाशिंगटनलाई गहिरो संलग्नता विरुद्ध चेतावनी दिन साइबर आक्रमणलाई रणनीतिक अवरोधको रूपमा प्रयोग गर्दछ।

जेनेभा बैठकले साइबर सुरक्षा र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धको अन्तर सम्बन्धित प्रकृतिको स्पष्ट सम्झना गराउँछ। अमेरिका र चीनले यो उच्च दावयुक्त प्रतिद्वन्द्वयताको सामना गर्दै गर्दा, साइबर आक्रमणको खतरा ठूलो छ, जसले महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारको लचिलोपनलाई चुनौती दिन्छ र कूटनीतिक सङ्कल्पको परीक्षण गर्दछ। चीनको साइबर आक्रामकता अनुत्तरित रहने छैन भन्ने सङ्केत गर्दै अमेरिकाले आफ्नो प्रतिरक्षा बलियो बनाउने तत्कालको कामको सामना गरिरहेको छ।

तथ्याङ्कले परिस्थितिको गम्भीरतालाई उजागर गर्छ। सेन्टर फर स्ट्राटेजिक एण्ड इन्टरनेशनल स्टडीज (CSIS) को २०२३ को प्रतिवेदन अनुसार, विगत पाँच वर्षमा महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारमा साइबर आक्रमण ४०% ले बढेको छ, जसमा राज्य-प्रायोजित पक्षहरूले यी घटनाहरूको महत्त्वपूर्ण भागको लागि जिम्मेवार छन्। प्रतिवेदनले यस्ता आक्रमणहरूको आर्थिक प्रभावलाई पनि प्रकाश पार्छ, जसमा विश्वव्यापी क्षति वार्षिक १ ट्रिलियन डलरभन्दा बढी हुने अनुमान गरिएको छ। अमेरिका-चीन सम्बन्धको सन्दर्भमा, यी तथ्याङ्कहरूले साइबर खतराहरूसँग लड्न संलग्न दाउहरूलाई जोड दिन्छन्।

यसबाहेक, यी साइबर अपरेसनहरूको भूराजनीतिक प्रभावलाई बेवास्ता गर्न सकिँदैन। यो अतिशयोक्ति हुनेछैन। ताइवान, एक स्वशासित टापु जसलाई बेइजिङले अलग्गिएको प्रान्त मान्दछ, अमेरिका-चीन सम्बन्धमा केन्द्रीय दोष रेखा बनेको छ। अमेरिकाले लामो समयदेखि हतियार बिक्री र कूटनीतिक संलग्नता मार्फत ताइवानलाई समर्थन गर्दै आएको छ। जुन अडानलाई बेइजिङले आफ्नो सार्वभौमिकताको लागि प्रत्यक्ष चुनौतीको रूपमा हेर्छ। त्यस कारण, साइबर आक्रमणहरूले चीनलाई प्रत्यक्ष सैन्य टकराबबाट बच्दै आफ्नो स्थिति स्थापित गर्ने उपकरणको रूपमा काम गर्दछ।

दुवै राष्ट्रहरूले यी चुनौतीहरूसँग जुधिरहेका बेला, बलियो साइबर सुरक्षा उपायहरूको आवश्यकता झन्‌झन्‌ स्पष्ट हुँदै गइरहेको छ। अमेरिकाको लागि, यसको अर्थ अमेरिकाको रक्षात्मक क्षमता बढाउनु मात्र होइन, साइबर खतराहरूको विश्वव्यापी प्रकृतिलाई सम्बोधन गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगलाई पनि बढवा दिनु हो। सार्वजनिक-निजी साझेदारीलाई सुदृढ पार्न साइबर सुरक्षा र पूर्वाधार सुरक्षा एजेन्सी (सीआईएसए) को प्रयास जस्ता पहलहरू सही दिशामा चालिएका कदमहरू हुन्। यद्यपि, साइबर युद्धको विकसित प्रकृतिले निरन्तर अनुकूलन र नवीनताको माग गर्दछ।

निष्कर्षमा, जेनेभा वार्ताले साइबर सुरक्षाको क्षेत्रमा कूटनीति र निरोध बीचको अनिश्चित सन्तुलनलाई प्रकाश पार्छ। संयुक्त राज्य अमेरिका र चीनले प्रभावको लागि प्रतिस्पर्धा गरिरहनेको साथै, दाव डिजिटल क्षेत्रभन्दा बाहिर फैलिएको छ जसमा आर्थिक स्थिरता, राष्ट्रिय सुरक्षा र बृहत् अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था समावेश छ। यी छलफलहरूबाट प्राप्त खुलासाहरूले चेतावनीको रूपमा काम गर्छन्, बढ्दो जटिल र अन्तर सम्बन्धित संसारको सामना गर्न सतर्कता र लचिलोपनको तत्काल आवश्यकतालाई रेखाङ्कित गर्छन्।