ताइपेई। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मा चीनको तीव्र र आक्रामक प्रयासले यसको अर्थतन्त्रलाई अभूतपूर्व गतिमा पुनर्गठन गरिरहेको छ। अत्याधुनिक एआई मोडेल "डीप सीक" को सुरुवात कम्युनिस्ट पार्टीको उच्च दाव भएको एआई महत्त्वाकाङ्क्षाको एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक हो।

कर्पोरेट कार्यालयहरूदेखि सरकारी एजेन्सीहरूसम्म देशले एआई अनुप्रयोगहरूको द्रुत तैनाती देखिरहेको छ। जुन प्राविधिक प्रभुत्वतर्फ आवश्यक छलाङको रूपमा हेरिएको छ। यद्यपि, दैनिक जीवनमा एआई अझ बढी सम मिश्रित हुँदै जाँदा यसको व्यापक प्रयोगले अक्षमता मात्र निम्त्याउने छैन तर ठूलो सङ्ख्यामा रोजगारी पनि समाप्त पार्ने चिन्ता बढ्दै गएको छ। जसले चीनको विद्यमान आर्थिक समस्याहरूलाई बढाउँछ।

प्रधानमन्त्री ली केकियाङले हालै आर्थिक वृद्धिलाई बढवा दिन एआई खपतलाई जोडदार रूपमा प्रवर्द्धन गर्नुपर्ने महत्त्वमा जोड दिएका छन्। राज्य-समर्थित शिक्षाविद्हरूले पनि विश्वव्यापी प्रविधि दौडमा अग्रता हासिल गर्ने ऐतिहासिक अवसरको रूपमा एआईको प्रशंसा गरेका छन्। सन्देश स्पष्ट छ—बेइजिङले पश्चिमसँगको प्रतिस्पर्धामा एआईलाई रणनीतिक हतियारको रूपमा हेर्छ। यद्यपि, डीप सिकको सुरुवातले अन्तर्राष्ट्रिय विरोध निम्त्याएको छ। एआईको द्रुत विस्तार केवल आर्थिक प्रयोग मात्र होइन। यो भूराजनीतिक द्वन्द्वको केन्द्रबिन्दु पनि हो।

चीनको एआई क्षेत्र द्रुत गतिमा बढेको छ। २०२४ को मध्यसम्ममा ४ हजार  ५ सय  भन्दा बढी एआई फर्महरू र वर्षको अन्त्यसम्ममा जेनेरेटिभ एआई सेवाहरूको लगभग २५ करोड प्रयोगकर्ताहरू हुने अपेक्षा गरिएको छ। यो वृद्धिले स्वास्थ्य सेवादेखि रसदसम्मका उद्योगहरूमा व्यापक स्वचालनलाई बढवा दिएको छ। शेन्जेनमा मानव कर्मचारीको आवश्यकतालाई हटाउँदै सरकारी सेवा केन्द्रहरूमा ७० भन्दा बढी रोबोटहरू तैनाथ गरिएको छ। ग्वाङडोङका अस्पतालहरूले एआई-सञ्चालित परामर्शहरू सुरु गरेका छन्। जसले अग्रपङ्क्तिमा रहेका चिकित्साकर्मीहरूलाई निदान गर्ने र उपचार लेख्ने एल्गोरिदमहरूद्वारा प्रतिस्थापन गरेको छ।

"चीन यसको पूर्ण प्रभावलाई विचार नगरी एआईमा द्रुत गतिमा अघि बढिरहेको छ," एक स्वतन्त्र लेखकले भने। "यो 'एआई ग्रेट लिप फरवार्ड' ले रातारात कार्य बललाई रूपान्तरण गर्नेछ र ठूलो अस्थिरता ल्याउनेछ।" यसको नतिजा पहिले नै स्पष्ट छ। सांघाई शेन्मे कस्मेटिक्स कम्पनीका चुहावट भएका कागजातहरूले खुलासा गरेका छन् कि यसका अध्यक्षले व्यापक रूपमा कर्मचारी कटौतीको आदेश दिएका छन्। विभागहरूलाई एआईमा दक्ष कर्मचारीहरूलाई मात्र राख्न निर्देशन दिएका छन्। ग्राहक सेवा विभागमा ९५% कटौती देखिएको छ भने कानुनी र सामग्री नवप्रवर्तन टोलीहरूमा क्रमशः ५०% र ८०% कटौती गरिएको छ। कम्पनीहरूले लागत घटाउन स्वचालन अपनाउँदा यो प्रवृत्ति अझ तीव्र हुने अपेक्षा गरिएको छ।

चीनको आर्थिक चुनौतीहरूको बीचमा, कार्य बलमा एआईको सम्भावित प्रभाव बढ्दो रूपमा चिन्ताजनक हुँदै गइरहेको छ। एआईबाट हुने दक्षता वृद्धिले जिडिपी वृद्धिमा योगदान पुर्‍याउन सक्छ। तर बढ्दो सम्पत्ति खाडल र कम उपभोक्ता मागको सम्भावनाको बारेमा चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। विज्ञहरूले सङ्केत गरेका छन् कि एआईको फैलावटले महत्त्वपूर्ण संरचनात्मक बेरोजगारी निम्त्याउन सक्छ। व्यापक रोजगारी अप्रचलित हुनबाट रोक्न पुनः तालिम कार्यक्रमहरूको आवश्यकतालाई जोड दिँदै छन्।

विशेष गरी अमेरिकी सेमी कन्डक्टर प्रविधिमा यसको निर्भरतालाई ध्यानमा राख्दै डीप सिकको भविष्यमाथि शङ्काहरू कायमै छन्। वासिङ्टनले निर्यात नियन्त्रणहरू कडा पार्दै जाँदा चीनको एआई महत्त्वाकाङ्क्षा चाँडै नै कडा प्राविधिक सीमामा पुग्न सक्छ। बेइजिङको एआई क्रान्ति चौबाटोमा छ। या त यो एउटा सफलता हो जसले देशको प्राविधिक परिदृश्यलाई पुनः आकार दिनेछ वा एउटा ठूलो जुवा हो जसले अहिले र आगामी वर्षहरूमा आर्थिक अस्थिरतालाई अझ खराब बनाउनेछ।

चाइना एकेडेमी अफ इन्फर्मेसन एण्ड कम्युनिकेसन टेक्नोलोजी (सीएआईसीटी) को एक प्रतिवेदन अनुसार, २०२३ मा एआई उद्योगले राष्ट्रिय जिडिपीमा लगभग १.३ ट्रिलियन युआन ($२०० बिलियन) योगदान गरेका छन्। वर्षको अन्त्यसम्ममा जेनेरेटिभ एआई सेवाका प्रयोगकर्ताहरूको सङ्ख्या लगभग २५ करोड पुगेको छ। जसले विभिन्न क्षेत्रहरूमा एआई प्रविधिहरूको द्रुत अपनत्व र एकीकरणलाई प्रकाश पार्छ।

विभिन्न उद्योगहरूमा एआईको एकीकरणले महत्त्वपूर्ण स्वचालन निम्त्याएको छ। चाइनिज एकेडेमी अफ सोसल साइन्सेस (क्यस) को एक प्रतिवेदनले २०३० सम्ममा केही क्षेत्रहरूमा एआई-सञ्चालित स्वचालनले ३०% सम्म रोजगारी विस्थापित गर्ने अनुमान गरेको छ।

एआईको व्यापक प्रयोगले गहिरो आर्थिक र सामाजिक परिणामहरू निम्त्याउने अपेक्षा गरिएको छ। एकातिर, एआई-सञ्चालित दक्षताले जिडिपी वृद्धिलाई बढवा दिन सक्छ। सीएआईसीटी प्रतिवेदनले अनुमान गरेको छ कि एआई उद्योगले २०३० सम्ममा राष्ट्रिय जिडिपीमा ३ ट्रिलियन युआन ($४६० बिलियन) सम्म योगदान गर्न सक्छ। अर्कोतर्फ, कामदारहरूको विस्थापन र परिणामस्वरूप संरचनात्मक बेरोजगारीले सम्पत्तिको खाडललाई फराकिलो बनाउन सक्छ र उपभोक्ताको माग घटाउन सक्छ।

विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन् कि बलियो पुनः तालिम कार्यक्रम बिना, लाखौँ कामदारहरू अप्रचलित हुन सक्छन्। जसले सामाजिक अस्थिरता निम्त्याउन सक्छ। डीप सिकको रोल आउट विवादमुक्त रहेन। सुरक्षा चिन्ताको कारण देखाउँदै दक्षिण कोरियाले यसको प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो भने अमेरिकी र युरोपेली सरकारी एजेन्सीहरूले यसलाई सम्भावित सुरक्षा जोखिमको रूपमा चिन्ह लगाएका थिए। एआई विकासको लागि अमेरिकी सेमी कन्डक्टर प्रविधिमा निर्भरताले पनि चिन्ता बढाएको छ। वासिङ्टनले निर्यात नियन्त्रणहरू कडा पार्दै जाँदा चीनको एआई महत्त्वाकाङ्क्षाले महत्त्वपूर्ण प्राविधिक सीमितताहरूको सामना गर्न सक्छ।

निष्कर्षमा, एआईमा चीनको आक्रामक कदमले प्राविधिक प्रभुत्व र आर्थिक वृद्धिको प्रतिज्ञा गरे पनि यसले महत्त्वपूर्ण जोखिमहरू पनि निम्त्याउँछ। रोजगारी गुम्ने, आर्थिक अस्थिरता र भूराजनीतिक तनावको सम्भावनालाई बेवास्ता गर्न सकिँदैन। बेइजिङको एआई क्रान्ति एक महत्त्वपूर्ण मोडमा छ र यसको भविष्य आगामी वर्षहरूमा यी चुनौतीहरूलाई कसरी सम्बोधन गरिन्छ भन्ने कुरामा निर्भर गर्नेछ।