बेङ्गलुरु। उच्च-स्तरीय उपभोक्ता इलेकट्रोनिक्सका लागि परिचित अमेरिकी टेक जायन्ट एप्पलले भारतमा आफ्नो उपस्थिति विस्तार गर्न आक्रामक कदम चालिरहेको छ।

विगत केही वर्षहरूमा, कम्पनीले देशमा आफ्नो उत्पादन र बिक्री दुवै सञ्चालन विस्तार गरेको छ। जसले भारतलाई आफ्नो विश्वव्यापी रणनीतिको एक प्रमुख हिस्सा बनाउने प्रतिबद्धतालाई सङ्केत गर्दछ।

स्थानीय उत्पादन बढाउनेदेखि प्रमुख स्टोरहरू खोल्नेसम्म, भारतमा एप्पलको विस्तारले उत्पादन केन्द्र र आकर्षक उपभोक्ता बजारको रूपमा देशको बढ्दो महत्त्वलाई जोड दिन्छ।

एप्पलको ठूलो दाबी पछाडिका कारकहरू:
भारतमा एप्पलको बढ्दो चासो पछाडिको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कारक भनेको उत्पादनको लागि चीनमाथिको निर्भरता कम गर्नु हो। विशेष गरी फक्सकन, पेगाट्रोन र विस्ट्रोनद्वारा सञ्चालित निर्माणकर्ताहरूबाट वर्षौँदेखि एप्पलले चिनियाँ कारखानाहरूमा धेरै निर्भर गर्दै आएको छ। 

यद्यपि, अमेरिका र चीनबीच बढ्दो भूराजनीतिक तनाव, साथै कडा कोभिड-१९ लकडाउन र आपूर्ति शृङ्खला अवरोधहरूले विविधीकरणलाई आवश्यकता बनाएको छ।

भारतले एउटा आकर्षक विकल्प प्रस्तुत गरेको छ। यो देशले स्थिर राजनीतिक वातावरण, द्रुत गतिमा सुधार भइरहेको पूर्वाधार र एप्पलको उत्पादन आवश्यकताहरूलाई समर्थन गर्न सक्ने विशाल कार्य बल प्रदान गर्नु हो।

आफ्नो केही उत्पादन भारतमा सारेर, एप्पलले एउटै देशमा अत्यधिक निर्भरतासँग सम्बन्धित जोखिमहरू कम गर्न र व्यापार निरन्तरता सुनिश्चित गरेको छ।

भारत सरकारले आफ्नो "मेक इन इन्डिया" र "उत्पादन-लिङ्क्ड इन्सेन्टिभ (पीएलआई)" योजनाहरू मार्फत देशमा उत्पादन आधारहरू स्थापना गर्न विश्वव्यापी प्रविधि दिग्गजहरूलाई सक्रिय रूपमा आकर्षित गरिरहेको छ।

यी नीतिहरूको ठूलो लाभार्थी एप्पल रहेको छ। जसले स्थानीय रूपमा आई फोन उत्पादन गर्न प्रोत्साहन प्राप्त गरेको छ।

पीएलआई योजना अन्तर्गत, उत्पादकहरूले उत्पादनको मात्राको आधारमा वित्तीय लाभ पाउँछन्। जसले गर्दा भारत एप्पलको लागि लागत-प्रभावी स्थान बनेको छ।

यसका साथै, भारत सरकारले विदेशी प्रत्यक्ष लगानी (एफडीआई) सम्बन्धी नियमहरू खुकुलो बनाएको छ। जसले गर्दा एप्पललाई स्थानीय साझेदारको आवश्यकता बिना नै आफ्नै खुद्रा स्टोरहरू स्थापना गर्न अनुमति दिइएको छ।

यसले देशमा एप्पलको विस्तार रणनीतिमा प्रमुख भूमिका खेलेको छ।

बजारको मूल्य-संवेदनशील प्रकृतिका कारण एप्पलले परम्परागत रूपमा भारतमा सङ्घर्ष गरिरहेको भए पनि चीजहरू परिवर्तन हुँदै छन्।

भारतको मध्यम वर्ग विस्तार हुँदै छ र बढ्दो खर्चयोग्य आम्दानीसँगै धेरै उपभोक्ताहरू आई फोन, आईप्याड र म्याकबुक जस्ता प्रिमियम उत्पादनहरूमा खर्च गर्न इच्छुक छन्।

यसबाहेक, भारतको स्मार्टफोन बजार चीन पछि विश्वको दोस्रो ठूलो बजार हो। जहाँ हरेक वर्ष लाखौँ नयाँ प्रयोगकर्ताहरू सामेल हुन्छन्।

विश्वव्यापी रिलिज मिति नजिकिँदै गर्दा भारतमा नयाँ आई फोन मोडेलहरू उत्पादन गर्ने एप्पलको हालैको निर्णयले भारतीय बिक्रीमा बलियो वृद्धिको सम्भावना देख्छ भन्ने सङ्केत गर्छ।

स्थानीय रूपमा उपकरणहरू उत्पादन गरेर, एप्पलले आयात शुल्कबाट पनि बच्न सक्छ, जसले गर्दा यसको उत्पादनहरू प्रतिस्पर्धी मूल्यमा बढी छन्।

एप्पलका उत्पादन साझेदारहरू, जसमा फक्सकन र पेगाट्रोन समावेश छन्। भारतमा आफ्नो उत्पादन क्षमताहरू उल्लेखनीय रूपमा विस्तार गरेका छन्।

विशेष गरी, फक्सकनले नयाँ कारखानाहरूमा ठूलो लगानी गरेको छ। आई फोन र अन्य एप्पल उपकरणहरूको उत्पादन विस्तार गर्दै।

एप्पलका अनुबन्ध निर्माताहरूले अब भारतमा केही नवीनतम आई फोन मोडेलहरू एसेम्बल गरिरहेका छन्। यो कदमले कम्पनीको विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खलामा देशको बढ्दो भूमिकालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।

भारतीय बजारमा सेवा प्रदान गर्नुको साथै, एप्पलले भारतलाई निर्यात केन्द्रको रूपमा पनि हेरिरहेको छ।

कम्पनीले पहिले नै युरोप र अन्य क्षेत्रहरूमा मेड-इन-इन्डिया आईफोनहरू निर्यात गर्न सुरु गरिसकेको छ। जसले विश्वव्यापी आपूर्तिको लागि चिनियाँ कारखानाहरूमा आफ्नो निर्भरता कम गरेको छ। यो भारतको प्रमुख इलेकट्रोनिक्स उत्पादन निर्यातकर्ता बन्ने लक्ष्य अनुरूप छ।

वर्षौँसम्म, एप्पलले भारतमा आफ्ना उत्पादनहरू बेच्न तेस्रो-पक्ष पुनर् विक्रेताहरू र अमेजन र फ्लिपकार्ट जस्ता अनलाइन बजारहरूमा भर पर्‍यो।

यद्यपि, २०२३ मा, एप्पलले मुम्बई र दिल्लीमा आफ्नो पहिलो दुई आधिकारिक खुद्रा स्टोरहरू खोलेर एउटा महत्त्वपूर्ण कदम चाल्यो।

यी फ्ल्यागशिप स्टोरहरूले एप्पलको ब्रान्ड उपस्थितिलाई मात्र बढाउँदैनन् तर ग्राहकहरूलाई एक आकर्षक अनुभव पनि प्रदान गर्छन्, जुन एप्पलको विश्वव्यापी सफलताको प्रमुख चालक रहेको छ।

प्रत्यक्ष खुद्रा स्टोरहरूले एप्पललाई आफ्नो मूल्य निर्धारण रणनीति बलियो बनाउन, राम्रो ग्राहक सेवा प्रदान गर्न र भारतमा एप्पल उत्पादनहरूको बलियो इकोसिस्टम निर्माण गर्न पनि मद्दत गर्दछ।

आगामी वर्षहरूमा थप खुद्रा पसलहरू खुल्ने अपेक्षा गरिएको छ। जसले गर्दा देशमा एप्पलको उपस्थिति अझ बलियो हुनेछ।

भारतमा एप्पलको विस्तारले कम्पनीलाई फाइदा मात्र पुर्‍याइरहेको छैन तर रोजगारी सिर्जना र आर्थिक वृद्धिमा पनि उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याइरहेको छ।

कम्पनीको स्थानीय उत्पादन प्रयासहरूले कारखाना र खुद्रा सञ्चालनमा प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा हजारौँ रोजगारी सिर्जना गरेको छ।

फक्सकनले मात्र आफ्ना भारतीय सुविधाहरूको लागि हजारौँ कामदारहरू भर्ना गर्ने योजनाको घोषणा गरेको छ।

थप रूपमा, भारतमा एप्पलको लगानीले नवप्रवर्तनलाई बढवा दिने र देशको इलेकट्रोनिक्स उत्पादन क्षेत्रलाई बढवा दिने अपेक्षा गरिएको छ।

एप्पलले आफ्नो आपूर्ति शृङ्खलामा थप स्थानीय आपूर्तिकर्ताहरू थप्ने सम्भावना छ। जसले उद्योगलाई बढवा दिनेछ।

दक्षिण कोरियाको सामसुङ र चीनको शाओमी जस्ता प्रतिद्वन्द्वी कम्पनीहरूले पहिले नै देशमा बलियो उत्पादन आधारहरू स्थापना गरिसकेका छन्।

स्थानीय उत्पादन र बिक्री उपस्थितिलाई सुदृढ पार्दै, एप्पलले विश्वको सबैभन्दा छिटो बढ्दो स्मार्टफोन बजारहरू मध्ये एकमा प्रतिस्पर्धी रहिरहने कुरा सुनिश्चित गरिरहेको छ।

उदाहरणका लागि, सामसुङले पहिले नै भारतमा आफ्ना स्मार्टफोनहरूको एक महत्त्वपूर्ण भाग उत्पादन गर्दछ र यसको विशाल खुद्रा सञ्जाल छ।

प्रभावकारी रूपमा प्रतिस्पर्धा गर्न, एप्पलले आफ्नो उत्पादन क्षमता र खुद्रा पहुँच दुवै बढाउनु आवश्यक छ। जसले यसको आक्रामक विस्तार रणनीतिलाई व्याख्या गर्दछ।

भारतमा एप्पलको लगानी केवल छोटो अवधिको नाफाको बारेमा मात्र होइन, यो एक व्यापक दीर्घकालीन दृष्टिकोणको अंश हो।

चीनको श्रम लागत बढ्दै जाँदा र भूराजनीतिक जोखिम कायमै रहँदा, भारत ठूलो मात्रामा उत्पादनको लागि एक व्यवहार्य विकल्पको रूपमा उदाइरहेको छ।

एप्पलको निरन्तर लगानीले भारतलाई दीर्घकालीन रणनीतिक उत्पादन र उपभोक्ता केन्द्रको रूपमा हेरेको सङ्केत गर्छ।

थप रूपमा, भारतको डिजिटल रूपान्तरण र बढ्दो इन्टरनेट प्रवेशले यसलाई एप्पलको उत्पादन र सेवाहरूको इकोसिस्टमको लागि एक प्रमुख बजार बनाउँछ।

आईक्लाउड देखि एप्पल पेसम्म हार्डवेयर बिक्री भन्दा बाहिरको वृद्धिको लागि ठूलो सम्भावना छ।

भारतमा एप्पलको आक्रामक विस्तार एक सुनियोजित कदम हो। जुन यसको उत्पादन विविधीकरण गर्ने, बढ्दो उपभोक्ता बजारको फाइदा उठाउने र सरकारी प्रोत्साहनहरू प्राप्त गर्ने आवश्यकताबाट प्रेरित छ।

एप्पलले स्थानीय उत्पादन, खुद्रा विस्तार र निर्यातमा लगानी जारी राखेकोले भारतले एप्पलको विश्वव्यापी रणनीतिमा प्रमुख भूमिका खेल्ने तयारीमा छ।

इलेकट्रोनिक्स उत्पादनको लागि भारत सरकारको निरन्तर सहयोग र भारतमा आफ्नो उपस्थिति विस्तार गर्ने एप्पलको प्रतिबद्धतासँगै, एप्पल र भारत बीचको साझेदारी अझ बलियो हुँदै जानेछ।

उत्पादन क्षमता, आर्थिक प्रभाव वा उपभोक्ता मागको हिसाबले आगामी वर्षहरूमा भारतमा एप्पलको ठूलो दाबी सफल हुने सम्भावना छ।