गलत जानकारीको बढ्दो चिन्ताको बीचमा चीनको डीपसिक एआई अन्तर्राष्ट्रिय निगरानीमा
एजेन्सी,
प्रकाशित २०८१ माघ २८ सोमबार
650
Shares
तस्बिर : फाइल
न्यूयोर्क। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को द्रुत रूपमा विकसित संसारमा चीनको डीपसिक एक महत्त्वपूर्ण खेलाडीको रूपमा देखा परेको छ। यद्यपि, एआई प्लेटफर्मले अब तीव्र विश्वव्यापी छानबिनको सामना गरिरहेको छ। धेरै देशहरूले गलत र खतरनाक जानकारीको चिन्ताका कारण यसलाई प्रतिबन्ध लगाउने प्रयास गरिरहेका छन्।
राष्ट्रहरू आफ्नो डिजिटल परिदृश्यमा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको प्रभावसँग जुधिरहेका बेला यो प्रतिक्रियाले एआई नियमन, गलत सूचना र राष्ट्रिय सुरक्षामाथि बढ्दो बहसलाई जोड दिन्छ।
डिपसिक भनेको के हो?
चीनमा आधारित आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स प्लेटफर्म डीपसिकलाई ओपन एआईको च्याटजीपीटी र गुगलको बार्ड जस्ता विश्वव्यापी एआई दिग्गजहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्न डिजाइन गरिएको हो। यसले प्राकृतिक भाषा प्रशोधन (एनएलपी), सूचना पुनः प्राप्ति र गहिरो सिकाइ अनुप्रयोगहरूमा एआई क्षमताहरूको सीमालाई देखाउने सामर्थ्य राख्छ। डीपसिकले उच्च शुद्धताका साथ मानव भाषा बुझ्न, उत्पन्न गर्न र विश्लेषण गर्न सक्ने परिष्कृत एआई मोडेलहरूलाई तालिम दिन विशाल मात्रामा डेटा र कम्प्युटेशनल शक्तिको उपयोग गर्दछ।
यी मोडेलहरू च्याटबट, स्वचालित सामग्री सिर्जना, मेसिन अनुवाद र एआई-सहायता प्राप्त अनुसन्धान सहित विभिन्न अनुप्रयोगहरूमा प्रयोग गरिन्छ। धेरै क्षेत्रहरूमा सही, वास्तविक-समय जानकारी प्रदान गर्न सक्षम एक उन्नत एआईको रूपमा बजारमा डीपसिकले चाँडै चीन र बाहिर लोकप्रियता प्राप्त गर्यो। यद्यपि, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा यसको विस्तारले यसको सामग्रीको विश्वसनीयतामाथि बढ्दो शङ्का र आलोचनाको सामना गर्नु परेको छ।
गलत जानकारीको आरोप
धेरै स्वतन्त्र अनुगमन संस्थाहरू र सरकारी एजेन्सीहरूका प्रतिवेदनहरूले डीपसिक गलत र भ्रामक जानकारीले भरिएको सङ्केत गर्छन्। केही प्रमुख आरोपहरू समावेश छन्:
ऐतिहासिक विकृतिहरू: डिपसिकलाई चिनियाँ सरकारको कथासँग मिल्दोजुल्दो ऐतिहासिक घटनाहरू पुनर्लेखन गरेको आरोप लगाइएको छ। विशेष गरी ताइवान, तिब्बत र तियानमेन स्क्वायर जस्ता विवादास्पद विषयहरूको सम्बन्धमा।
प्रचार: विश्लेषकहरूले एआई-उत्पन्न सामग्रीले सूक्ष्म रूपमा राज्य-समर्थित प्रचारलाई बढवा दिन्छ। भू-राजनीतिक मामिलाहरूमा विचारहरूलाई प्रभाव पार्छ।
असुरक्षित र हानिकारक प्रतिक्रियाहरू: अनुसन्धानहरूले डीपसिकले प्रयोगकर्ताहरूलाई गलत चिकित्सा सल्लाह, त्रुटिपूर्ण कानुनी मार्गदर्शन र सुरक्षा र स्वास्थ्यको बारेमा खतरनाक सिफारिसहरू प्रदान गरेको उदाहरणहरू पत्ता लगाएका छन्।
डेटा गोपनीयताको चिन्ता: साइबर सुरक्षा विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन् कि प्लेटफर्मले सम्भावित रूपमा गुप्तचर उद्देश्यका लागि प्रयोगकर्ताको डेटा सङ्कलन गर्न सक्छ। जसले गोपनीयता र राष्ट्रिय सुरक्षा जोखिमहरूको बारेमा चिन्ता बढाउँछ।
डीपसिकमाथि प्रतिबन्ध लगाउने तयारीमा रहेका देशहरू
यी चिन्ताहरूका बीच धेरै देशहरूले डीपसिकको प्रयोगमा प्रतिबन्ध वा प्रतिबन्ध लगाउन ठोस कदम चालेका छन्।
संयुक्त राज्य अमेरिका: अमेरिकी सरकारले गलत सूचना र सम्भावित जासुसीको जोखिमलाई उद्धृत गर्दै प्लेटफर्मको बारेमा चेतावनी जारी गरेको छ। टेक्सस चिनियाँ एआई एपमाथि प्रतिबन्ध लगाउने पहिलो अमेरिकी राज्य हो। डीपसिकमा राष्ट्रव्यापी प्रतिबन्ध लगाउन कङ्ग्रेसमा द्वि दलीय समर्थन बढ्दै गएको छ।
युरोपेली सङ्घ : डेटा गोपनीयता उल्लङ्घन र गलत सूचनाको बारेमा चिन्ताको कारणले गर्दा इटाली, जर्मनी र फ्रान्स लगायत धेरै ईयू सदस्य देशहरूले डीपसिकको सञ्चालनमा प्रतिबन्ध लगाएका छन्।
भारत: राष्ट्रिय सुरक्षा चिन्ता र गलत सूचना फैलिएको भन्दै भारत सरकारले डीपसिकमा पहुँच प्रतिबन्धित गरेको छ।
अस्ट्रेलिया अधिकारीहरूले सार्वजनिक छलफलको लागि डिपसिकलाई जोखिमको रूपमा चिन्ह लगाएका छन् र विदेशी एआई प्रणालीहरूमा कडा नियमहरू बनाउने विचार गरिरहेका छन्।
जापान र दक्षिण कोरिया: यी प्रविधि-सञ्चालित देशहरूले डीपसिक प्रति शङ्का व्यक्त गरेका छन् र नियामक निर्णयहरू गर्नु अघि यसको सामग्रीको निगरानी गरिरहेका छन्।
ताइवान: फेब्रुअरीको सुरुमा, ताइवानले सुरक्षा चिन्ताका कारण सबै सरकारी विभागहरूलाई डीपसिकको कृत्रिम बुद्धिमत्ता सेवाहरू प्रयोग गर्न आधिकारिक रूपमा प्रतिबन्ध लगायो। यो निर्णय ताइवानको डिजिटल मन्त्रालयको पहिलेको निर्देशन पालना गर्दछ। जसले स्पष्ट रूपमा प्रतिबन्ध नलागेर डीपसिक प्रयोग नगर्न सल्लाह दिएको थियो। अधिकारीहरू सम्भावित सेन्सर सिप र चीनमा डेटा स्थानान्तरण हुने जोखिमको बारेमा चिन्तित छन्।
चीनको प्रतिक्रिया
चीनले बढ्दो विश्वव्यापी प्रतिबन्धहरूको विरोध गरेको छ र यसलाई देशको प्राविधिक प्रगतिलाई रोक्नको लागि डिजाइन गरिएको राजनीतिक रूपमा प्रेरित कदमको रूपमा खारेज गरेको छ। चिनियाँ सरकारले पश्चिमी देशहरूले आफ्नो एआई क्षेत्रलाई अनुचित रूपमा लक्षित गरेको र एआई उद्योगमा प्रतिस्पर्धालाई निसास्सेको आरोप लगाएको छ। अधिकारीहरू भन्छन् कि डीपसिक नैतिक दिशानिर्देशहरू भित्र काम गर्छ र कडा सामग्री मध्यस्थता नीतिहरूको पालना गर्दछ।
एआई नियमनको लागि व्यापक प्रभावहरू
डीपसिक वरपरको विवादले एआई शासन र नियमन सम्बन्धी विश्वव्यापी बहसलाई पुनः चर्काएको छ। यस चलिरहेको विवादबाट केही प्रमुख निष्कर्षहरू यहाँ दिइएका छन्:
विश्वव्यापी एआई मापदण्डहरूको आवश्यकता: गलत जानकारीले भरिएको एआई मोडेलहरूको उदयले विश्वव्यापी एआई मापदण्डहरू स्थापना गर्ने आवश्यकतालाई प्रकाश पार्छ। एआई-उत्पन्न सामग्री नियन्त्रण गर्न विश्वव्यापी दिशानिर्देशहरू।
भूराजनीतिक प्राविधिक युद्ध: डिपसिक विवाद चीन र पश्चिमा बीचको प्राविधिक सर्वोच्चतामाथिको व्यापक सङ्घर्षको एक हिस्सा हो।
नवप्रवर्तन र सुरक्षालाई सन्तुलनमा राख्ने: एआईमा उद्योगहरूमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याउने क्षमता भए पनि, सरकारहरूले नवप्रवर्तनलाई बढवा दिने र हानिकारक गलत सूचनाको फैलावट रोक्ने बीच सन्तुलन कायम गर्नुपर्छ।
धेरै भन्दा धेरै देशहरूले डीपसिकलाई प्रतिबन्ध वा प्रतिबन्ध लगाउने क्रम बढ्दै जाँदा विश्वव्यापी एआई परिदृश्य एक महत्त्वपूर्ण चरणमा प्रवेश गर्दै छ जहाँ नियमन र नैतिक विचारहरू सर्वोपरि बन्दै गइरहेका छन्। डीपसिक केसले संसारले कृत्रिम बुद्धिमत्ता, गलत जानकारी र अन्तर्राष्ट्रिय एआई प्रतिस्पर्धालाई कसरी व्यवहार गर्छ भन्ने कुराको लागि एउटा उदाहरण स्थापित गरिरहेको छ।