काठमाडौँ । गोलान हाइट्समा इजरेली र सिरियाली सेनालाई छुट्याउने संयुक्त राष्ट्रसङ्घद्वारा नियन्त्रित बफर जोनबाट पछि हट्न फ्रान्सले आग्रह गरेपछि इजरेलले बिहीबार ‘आफ्नो रक्षाका लागि कार्य जारी राख्ने’ बताएको छ । 

इजरेली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले आइतबार सिरियाली राष्ट्रपति बशर अल-असदलाई विद्रोहीहरूले सत्ताबाट हटाएपछि गोलान हाइट्सको सिरियाली नियन्त्रित भागमा रहेको असैन्यीकृत क्षेत्रलाई ‘कब्जा’ गर्न सेनालाई आदेश दिएको घोषणा गरेका थिए । 

इजरेलले बिहीबार आफ्नो रक्षा गर्ने उद्देश्यले कब्जा गरिएको बताएको थियो । “यो सीमा नजिकै सक्रिय जिहादी समूहहरूद्वारा उत्पन्न खतराहरूका कारण रक्षात्मक कारणले आवश्यक थियो”, विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता ओरेन मार्मोर्स्टेनले एक्समा भने, “इजरेलले आफ्नो रक्षा गर्न र आवश्यकता अनुसार आफ्ना नागरिकहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न कार्य गर्न जारी राख्नेछ ।” 

बिहीबार छुट्टै वक्तव्यमा प्रधानमन्त्री कार्यालयले असदको शासनको पतनले ‘इजरेलको सीमा र बफर जोनमा खाली ठाउँ’ सिर्जना गरेको बताएको छ । 

“यसैकारण इजरेली सेनाले बफर जोनमा प्रवेश गरी इजरेलको सीमा नजिकका रणनीतिक स्थलहरू नियन्त्रणमा लिएको हो”, विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “सन् १९७४ (युद्धविराम) को सम्झौताका लागि प्रतिबद्ध बल स्थापना नभएसम्म र हाम्रो सीमामा सुरक्षाको ग्यारेन्टी नभएसम्म यो तैनाथी अस्थायी हो ।” 

इजरेलको पछिल्लो बयान फ्रान्सले संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र क्षेत्रका केही देशसँगै इजरेली सेनालाई बफर क्षेत्रबाट पछि हट्न माग गरेपछि आएको हो ।

फ्रान्सको विदेश मन्त्रालयले यसलाई सन् १९७४ को विघटन सम्झौताको ‘उल्लङ्घन’ भनेको छ । उक्त सम्झौताले संयुक्त राष्ट्रसङ्घ-नियन्त्रित बफर जोन स्थापना गरेको थियो ।

“फ्रान्स इजरेललाई क्षेत्रबाट बाहिर निस्कन र सिरियाको सार्वभौमिकता र क्षेत्रीय अखण्डतालाई सम्मान गर्न आह्वान गर्दछ”, मन्त्रालयका प्रवक्ताले बुधबार भने । 

सप्ताहन्तमा नेतान्याहुले सम्झौता रद्द भएको घोषणा गरे र सेनालाई बफर जोनका साथै त्यसभन्दा बाहिरका रणनीतिक विन्दुहरू कब्जा गर्न आदेश दिए । 

मार्मोर्स्टेनले सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा हमासले दक्षिणी इजरेलमा गरेको आक्रमणलाई रोक्न यो कदम आवश्यक रहेको बताए । उनले इजरेल प्रवेश गर्नुअघि सन् १९७४ को सम्झौताको उल्लङ्घन भइसकेको बताए । 

इजरेली विदेशमन्त्री गिडियोन सारले यस हप्ताको सुरुमा आफ्ना फ्रान्सेली समकक्षी जिन-नोएल बारोटसँग यस विषयमा छलफल गरेको मार्मोर्स्टेनले एक्समा जानकारी दिए । 

गत साता इजरेली सेनाले आक्रमणलाई रोक्न बफर जोनमा युएनडिओएफ शान्ति सेनालाई सहयोग गरेको बताएको थियो । सशस्त्र व्यक्तिहरू आफ्नो एउटा अड्डामा प्रवेश गरेको संयुक्त राष्ट्रसङ्घले पुष्टि गरेको छ । 

इजरेलले सन् १९६७ को अरब-इजरेल युद्धको समयमा सिरियाबाट गोलान हाइट्सको अधिकांश भाग कब्जा गरेको थियो । 

सन् १९७३ को अरब-इजरेली युद्धको समयमा यसले यस क्षेत्रलाई आफ्नो कब्जामा लिएको थियो र सन् १९८१ मा संयुक्त राज्य अमेरिकाले मात्र मान्यता दिएको कदममा यस क्षेत्रलाई आफ्नो क्षेत्रमा संलग्न गरेको थियो ।