काठमाडौँ, १३ कात्तिक (बिहीबार)। भारतको राष्ट्रिय राजधानी दिल्लीमा बुधवारका लागि तय गरिएको कृत्रिम वर्षा गराउने कार्यक्रम (क्लाउडसिडिङ) बादलमा पर्याप्त चिस्यानको अभावका कारण स्थगित गर्नुपरेको भारतीय अधिकारीहरूले बताएका छन्। क्लाउडसिडिङ एक उन्नत मौसम परिमार्जन विज्ञान हो, जसले विमान वा अन्य माध्यमबाट सिल्भर आयोडाइड जस्ता कणहरू प्रयोग गरेर उपयुक्त बादलबाट वर्षा गराउँछ।

आइआइटी कानपुरले जारी गरेको एक विज्ञप्तिमा भनिएको छ, "यो प्रक्रिया सही वायुमण्डलीय परिस्थितिमा अत्यधिक निर्भर छ। चिस्यानको स्तर लगभग १५ देखि २० प्रतिशत मात्र रहेकाले हिजो वर्षा गराउन सकिएन। तर, परीक्षणले बहुमूल्य अन्तर्दृष्टि प्रदान गर्‍यो।" दिल्लीमा स्थापना गरिएको अनुगमन स्टेशनहरूले कण र आर्द्रताको स्तरमा वास्तविक समयमा परिवर्तन गरेका छन्।

तथ्याङ्कले PM २.५ र PM १० सान्द्रतामा ६ देखि १० प्रतिशत मापनयोग्य कमी देखाएको छ। यसले सीमित चिस्यानको अवस्थामा पनि क्लाउडसिडिङले हावाको गुणस्तरमा सुधार गर्न योगदान पुर्‍याउन सक्ने सङ्केत गर्दछ। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, "यी अवलोकनहरूले भविष्यका लागि हाम्रो योजनालाई बलियो आधार दिएको छ, हामीलाई सर्तहरू राम्रोसँग पहिचान गर्न सहयोग पुगेको छ।"

दिल्ली सरकारले आफ्नो बलियो वायु गुणस्तर व्यवस्थापन रणनीतिको एक भागको रूपमा लगातार दुई ‘क्लाउडसिडिङ’ कार्यहरू पूरा गरेको छ। दिल्लीका पर्यावरण मन्त्री मनजिन्दर सिंह सिरसाले सङ्घीय राजधानीले वायु प्रदूषण नियन्त्रण गर्न 'क्लाउडसिडिङलाई एक उपकरणको रूपमा अपनाएर विज्ञान पहिलो एक अभूतपूर्व कदम चालेको' बताएका छन्।

आइआइटी कानपुर र मेरठ एयरफिल्डबाट सुरु गरिएका दुवै उडानहरू आइआइटी कानपुरको विशेषज्ञ टोलीले गरेको थियो, जसले खेक्रा, बुरारी, उत्तरी करोल बाग, मयूर विहार लगायतका क्षेत्रहरूलाई समेटेको थियो। प्रारम्भिक मौसम रडार रिडिङ र जमिनमा गरिएको अवलोकनले दिल्ली–नोएडा सीमामा दिउँसो ४ बजेतिर ०.१ देखि ०.२ मिलिमिटरको हल्का वर्षा भएको तथ्याङ्क रेकर्ड गरेका छन्, जसले क्लाउडसिडिङबाट केही सकारात्मक प्रतिक्रिया आएको सङ्केत गर्दछ।