नयाँ दिल्ली। भारतीय सेनाले पहलगाम आतङ्कवादी हमलाको केही हप्ता पछि मे महिनामा पाकिस्तानमा आतङ्कवाद विरोधी अभियान अपरेसन सिन्दूरको समयमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को प्रयोग भएको पुष्टि गरेको छ। हाल इलेकट्रोनिक्स र मेकानिकल इन्जिनियर्स (ईएमई) का महानिर्देशक र पहिले सूचना प्रणाली महानिर्देशकको जिम्मेवारी सम्हालेका लेफ्टिनेन्ट जनरल राजीव कुमार सहनीले सोमबार दिल्लीमा पत्रकारहरूलाई भने कि एआई "समीक्षा, गुप्तचर विश्लेषण ... ताप नक्सा सिर्जना गर्न" प्रयोग गरिएको थियो र यसले "हाम्रा स्रोतहरूलाई प्राथमिकता दिन" मद्दत गर्‍यो।

उनले मौसम पूर्वानुमान एप "अनुमान २.०" को उदाहरण दिए। जसले सीमा पार सेनाका एकाइहरूलाई सही रूपमा तैनाथ गर्न मद्दत गर्‍यो। विपक्षी पैदल सेनाको स्थिति पत्ता लगाउन एआई प्रयोग गरिएको थियो कि भनेर सोध्दा, उनले भने कि सेनासँग "यथोचित रूपमा भरपर्दो मोडेलहरू, उपग्रह ट्र्याकिङ प्रणालीहरू, र वास्तविक-समय जानकारी" थियो, जसले यस कार्यमा पनि मद्दत गर्‍यो।

उनले जोड दिए कि भारतीय सेनाले आफ्नो मुख्य अपरेसनहरूमा एआई समावेश गर्न थालेको छ र अपरेसन सिन्दूरको समयमा यसको प्रभावकारिता प्रदर्शन गरिएको थियो। यो कुरा ध्यान दिनु महत्त्वपूर्ण छ कि २०२४-२५ लाई भारतीय सेनाले "प्रविधि अवशोषण वर्ष" घोषणा गरेको छ। सेनामा स्वचालनले प्रयोगकर्ताहरूको सङ्ख्यामा उल्लेखनीय १२ सय प्रतिशतको वृद्धि र डेटा भण्डारण क्षमतामा ६२०% वृद्धि भएको छ। यी प्रगतिहरूले सेनाको डिजिटल मेरुदण्डलाई थप अन्तर सम्बन्धित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सशस्त्र सेनामा प्रयोग हुने एआई अनुप्रयोगहरूमा इलेकट्रोनिक इन्टेलिजेन्स कोलेसन एण्ड एनालिसिस सिस्टम (ईसीएएस) समावेश छ। जसले महत्त्वपूर्ण खतराहरू पहिचान गर्न मद्दत गर्दछ र त्रिनेत्र प्रणाली, जसले सुधारिएको समन्वय र परिस्थितिगत जागरूकताको लागि साझा परिचालन तस्बिर प्रदान गर्दछ। गत वर्ष, भारतीय सेनाले बेंगलुरुमा आर्मी एआई रिसर्च एण्ड इन्क्युबेशन सेन्टर (एआरआईसी) स्थापना गर्‍यो। जसले डीआरडीओ, शिक्षा र उद्योगसँग साझेदारी मार्फत एआई परियोजनाहरूको विकासलाई तीव्र पार्ने लक्ष्य राखेको छ।