काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गाजामा स्थायी शान्तिको खोजीमा २१ बुँदे नयाँ योजना सार्वजनिक गरेका छन्। यो महत्त्वपूर्ण योजना संयुक्त अरब इमिरेट्स, साउदी अरब, कतार, इजिप्ट, जोर्डन, टर्की, इन्डोनेसिया र पाकिस्तानसहित प्रमुख अरब तथा इस्लामिक देशका नेताहरूसँग छलफलका लागि प्रस्तुत गरिएको छ। वासिङ्टनले यो पहलले इजरायल र मध्यपूर्वका सबै देशहरूको चासोलाई सम्बोधन गर्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ।

गाजा क्षेत्र दुई वर्षको विनाशकारी युद्धबाट भग्नावशेषमा परिणत भएको अवस्थामा ट्रम्पका मध्यपूर्व दूत स्टिभ विटकोफले मध्यपूर्व र गाजामा शान्तिका लागि यो योजना प्रस्तुत गरेका हुन्। अमेरिकी समाचार वेबसाइट एक्सियोसका अनुसार, ट्रम्पले अरब र मुस्लिम नेताहरूलाई युद्ध तत्काल अन्त्य गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै युद्ध लम्बिएमा इजरायल अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा एक्लिने चेतावनी दिएका थिए।

बैठकबारे जानकार कूटनीतिक स्रोतले एएफपीलाई दिएको जानकारीअनुसार, ट्रम्पको योजनाले निम्न कुराहरूको परिकल्पना गरेको छ:

गाजामा स्थायी युद्धविराम। प्यालेस्टिनी क्षेत्रमा बन्धकहरूको रिहाइ र गाजाबाट इजरायली सेनाको फिर्ती। मानवीय सहायताको निरन्तर प्रवाह।

अरब र मुस्लिम नेताहरूले यो प्रस्तावको स्वागत गरेका छन्, तर उनीहरूले गाजामा इजरायलको सैन्य कारबाही र क्षेत्र कब्जा गर्ने कुनै पनि प्रयासलाई अन्त्य गर्न आह्वान गरेका छन्।

कूटनीतिक स्रोतका अनुसार, यो संवेदनशील बैठकमा हमासलाई भने समावेश गरिएको छैन। अमेरिकी योजनाले गाजाका लागि नयाँ शासन प्रणालीको पहल प्रस्ताव गरेको छ, जसमा हमासको कुनै भूमिका हुनेछैन। इजरायलले सन् २०२३ को अक्टोबरमा हमासको आक्रमण सुरु भएदेखि नै प्यालेस्टिनी लडाकुहरूलाई समाप्त गर्ने र सत्तामा उनीहरूको भविष्यको भूमिका नहुने बताउँदै आएको छ।

ट्रम्पको योजनामा प्यालेस्टिनी प्राधिकरणको केही भूमिका को कल्पना गरिएको छ। यसमा क्षेत्रीय राज्यहरूबाट आर्थिक सहयोगमा एक सुरक्षा बलको स्थापना गर्ने प्रस्ताव छ, जसले प्यालेस्टिनीहरूलाई अरब र मुस्लिम देशका सेनाहरूसँग समन्वय गरी गाजाको पुनर्निर्माण र नयाँ प्रशासन लाई सहयोग गर्नेछ।

अरब र मुस्लिम नेताहरूले बैठकमा वेस्ट बैङ्कका केही भागहरू कब्जा गर्ने वा जेरुसेलमको पवित्र स्थलहरूमा कानुनी र ऐतिहासिक यथास्थितिलाई परिवर्तन गर्ने कुनै पनि कदमको विरुद्धमा ग्यारेन्टी खोजेका थिए। कूटनीतिक स्रोतले नेताहरूले गाजावासीहरूको विस्थापन रोक्ने, उनीहरूको फिर्तीमा कुनै अवरोध नगर्ने र गाजा कब्जा गर्ने कुनै पनि प्रयासको विरुद्धमा सुनिश्चितता गर्न आग्रह गरेको बताएका छन्। एक्सिओसका अनुसार, ट्रम्पले मध्यपूर्व र अन्य मुस्लिम नेताहरूलाई आफूले इजरायललाई वेस्ट बैङ्कको केही भाग कब्जा गर्न नदिने आश्वासन दिएका थिए।