इस्लामावाद। संयुक्त राज्य अमेरिकाले पाकिस्तानलाई अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) कार्यक्रमले अन्तिम ऋण किस्ता १.२ अर्ब डलर वितरण नगरी अर्को हप्ता समाप्त भएपछिको आफ्नो फलब्याक विकल्पको बारेमा सोधेको छ। 

अर्थमन्त्री इशाक डारसँगको क्यू ब्लकमा भएको भेटमा अमेरिकी राजदूत डोनाल्ड ब्लोमले यो प्रश्न उठाएको अर्थ मन्त्रालयका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

'प्लान बी'लाई पाकिस्तानी अधिकारीहरूले अब सबैले खोजिरहेको सबैभन्दा खोजिएको खाका भएको बताएका छन्। किनकि चार वर्षको आईएमएफ कार्यक्रमले २१ अघिल्ला असफल कार्यक्रमहरूको जस्तो नियति व्यहोर्नुपर्ने हुनसक्ने सम्भावना रहेको छ। 

इस्लामाबादमा शीर्ष अमेरिकी कूटनीतिज्ञलाई ६.५ बिलियन डलर बेल आउट प्याकेजलाई पुनर्जीवित गर्न विगत धेरै महिनाहरूमा सरकारले गरेको प्रयासहरूको बारेमा जानकारी दिएको थियो। 

पेरिस क्लाइमेट फाइनान्स समिटको साइड लाइनमा प्रधानमन्त्री शेहबाज सरिफले आईएमएफकी प्रबन्ध निर्देशक क्रिस्टालिना जर्जिएभासँगको भेटमा एक दिनअघि भेटवार्ता भएको हो। प्रधानमन्त्री दुई दिने भ्रमणका लागि बुधवार पेरिस प्रस्थान गरेका छन्।

हालसम्म, प्रबन्ध निर्देशकको हस्तक्षेप खोज्ने प्रधानमन्त्रीको प्रयासले यो हप्ता पश्चिम, युरोप र एसियाका राजदूतहरूसँगको अन्तरक्रिया सहित वाञ्छित परिणाम हासिल गर्न सकेको छैन। प्रधानमन्त्री शरिफले गत महिना क्रिस्टालिनासँग टेलिफोन सम्पर्क गरेका थिए र उनलाई तीन वटा पत्र पनि लेखेका थिए, जसमा पाकिस्तानले रोकिएको कार्यक्रमलाई पुनरुत्थान गर्ने प्रयासलाई उजागर गरेको थियो।

स्रोतहरूले फलब्याक विकल्पको बारेमा धेरै विवरण साझा गरेनन्, तर उल्लेख गरे कि देश आईएमएफ बिना बाँचिरहेको थियो। पाकिस्तानको फलब्याक योजनासँग परिचित व्यक्तिहरूले संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) लाई चार पोर्ट बर्थ हस्तान्तरण सहित कोष जुटाउनका लागि सरकार-देखि-सरकार लेनदेनहरू अगाडि बढाउने प्रयास गर्ने बताइएको छ।

सरकारले आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा प्रस्ताव गरेको १ लाख अमेरिकी डलर बिना प्रश्न सोधिएको विदेशी रेमिट्यान्स एम्नेस्टीमा पनि भर परेको छ। तर, पेरिसमा हुने अपेक्षित पीएम–एमडी बैठकमा कुनै सफलता प्राप्त नभएमा सरकारले यो नयाँ आममाफी जुन अन्तिमदेखि लागू गर्न सक्ने विकल्प रहेको पनि बताइएको छ। 

यदि सेनाको विशेष लगानी सुविधा परिषद्को विचार सफल साबित भयो भने खाडी देशहरूले केही कर्पोरेट खेती परियोजनाहरूका लागि अग्रिम रूपमा केही रकम उपलब्ध गराउन सक्ने बताइएको छ। यद्यपि, यो योजना अझै शैशवावस्थामा छ र यद्यपि यी देशहरूले धेरै महिना अघि संयुक्त उद्यममा चासो देखाएका छन्।

‘अर्थमन्त्रीले आईएमएफसँग जारी वार्ताको प्रगतिबारे पनि राजदूतलाई जानकारी गराएका छन् र कार्यक्रम पूरा गर्न सरकार प्रतिबद्ध छ’, अर्थ मन्त्रालयले जनाएको छ ।

अमेरिकी राजदूतलाई चीनले समय अगावै १.३ अर्ब डलरको विदेशी व्यावसायिक ऋणको पुनर्वित्त गरेर पाकिस्तानलाई ठूलो सहयोग गरेको बताएको बताइएको छ। यद्यपि, यस वर्षको फेब्रुअरीदेखि पाकिस्तानले चालेका सबै कठिन उपायहरूको बाबजुद पनि अर्थमन्त्रीले बैठकमा आईएमएफले सहयोग नगरेको बताएका थिए।